آزمایش تراکم استخوان چگونه است؟

0

آزمایش تراکم استخوان (Bone mineral density test) با استفاده از اشعه ایکس (X-ray) مقدار مواد معدنی – برای مثال کلسیم – را در استخوان اندازه‌گیری می‌کند. این آزمایش برای کسانی که در خطر پوکی استخوان هستند، به‌ویژه زنان و سالمندان، مهم می‌باشد.

این آزمایش که به آن DXA نیز می‌گویند، برای تشخیص پوکی استخوان مهم است. پوکی استخوان شایع‌ترین نوع بیماری استخوان است و باعث می‌شود تا بافت‌های استخوانی با گذر زمان نازک و سست شده و به شکستگی‌های ناتوان‌کننده منجر شوند.

هدف از آزمایش تراکم استخوان چیست؟

اگر پزشک به ضعیف شدن استخوان‌های بیمار مشکوک شود، ممکن است انجام آزمایش تراکم استخوان را تجویز کند. همچنین اگر علائم پوکی استخوان نمود پیدا کرده یا فرد به سنی رسیده باشد که آزمایش‌های پیشگیرانه ضروری باشند، تجویز این آزمایش محتمل خواهد بود.

موسسه ملی بهداشت در آمریکا (NIH) توصیه می‌کند که این افراد آزمایش تراکم استخوان را برای پیشگیری انجام دهند:

  • تمام زنانی که بالای ۶۵ سال سن دارند
  • زنانی که زیر ۶۵ سال سن دارند، اما با خطر بالای شکستگی استخوان مواجه‌اند

خطر ابتلا به پوکی استخوان در زنانی که سیگار می‌کشند یا روزانه بیش از دو نوشیدنی الکی مصرف می‌کنند بیشتر است. مشکلات زیر نیز خطر پوکی استخوان را در این افراد افزایش می‌دهند:

  • بیماری مزمن کلیه
  • یائسگی زودرس
  • اختلال خوردن که به کاهش وزن منجر شود
  • سابقۀ پوکی استخوان در خانواده
  • زودشکنی استخوان (شکستگی استخوان در اثر انجام فعالیت‌های عادی و روزانه)
  • روماتیسم مفصلی
  • کاهش قد چشمگیر (نشانه‌ای از شکستگی‌های فشرده در ستون فقرات)
  • زندگی بدون‌تحرک

نحوه آماده شدن برای آزمایش تراکم استخوان

این آزمایش به آمادگی چندانی نیاز ندارد. برای اغلب اسکن‌های استخوان، حتی نیازی نیست که لباس‌هایتان را تعویض کنید. با این حال، باید از پوشیدن لباس‌های دکمه‌دار، چفت‌دار یا زیپ‌دار خودداری کنید، زیرا فلزات می‌توانند در تصاویر اشعه ایکس تداخل ایجاد کنند.

چگونه انجام می‌شود؟

آزمایش تراکم استخوان بدون درد است و نیازی به مصرف دارو ندارد. فقط کافیست بر روی میز یا تخت دراز بکشید تا آزمایش انجام گردد.

در صورت مجهز بودن مطب پزشک به تجهیزات مورد نیاز، ممکن است آزمایش در مطب انجام شود. در غیر این صورت، احتمالا به یک مرکز مجهز ارجاع داده می‌شوید. برخی از داروخانه‌ها و کلینیک‌های بهداشت نیز دارای ماشین‌های اسکن قابل حمل هستند.

بیشتر بخوانید:

دو نوع اسکن تراکم استخوان وجود دارد:

DXA مرکزی

برای این اسکن باید بر روی میز دراز بکشید تا ماشین اشعه ایکس لگن، ستون فقرات و سایر استخوان‌های نیم‌تنه را اسکن کند.

DXA پیرامونی

این روش به بررسی استخوان‌های ساعد، مچ دست، انگشت‌ها یا پاشنه پا می‌پردازد. این اسکن معمولا به‌عنوان یک ابزار آزمایش استفاده می‌شود تا مشخص گردد که آیا فرد به DXA مرکزی نیاز دارد یا خیر. انجام این آزمایش تنها چند دقیقه به طول می‌انجامد.

خطرات آزمایش تراکم استخوان

از آنجایی که برای آزمایش تراکم استخوان از اشعه ایکس استفاده می‌شود، خطر قرار گرفتن بیمار در معرض پرتو وجود دارد. با این حال، سطوح پرتو در این آزمایش بسیار کم هستند. متخصصین اجماع نظر دارند که خطر قرار گرفتن در معرض پرتو از طریق این آزمایش بسیار کمتر از خطر تشخیص ندادن پوکی استخوان قبل از بروز شکستگی است.

اگر باردار بوده یا فکر می‌کنید که باردار هستید، این موضوع را به پزشک اطلاع دهید. اشعه ایکس می‌تواند به جنین آسیب برساند.

بعد از انجام آزمایش تراکم استخوان

پزشک نتیجۀ آزمایش را بررسی می‌کند. به نتایج این آزمایش T-score می‌گویند که بر اساس تراکم استخوان در یک فرد ۳۰ ساله و سالم ارزیابی می‌شوند. عدد ۰ برای این آزمایش ایده‌آل می‌باشد.

موسسه ملی بهداشت آمریکا راهنمایی‌های زیر را برای بررسی نتایج آزمایش تراکم استخوان ارائه داده است:

  • عادی: ۱ و -۱
  • توده استخوانی پایین: -۱ تا -۲٫۵
  • پوکی استخوان: -۲٫۵ یا کمتر
  • پوکی استخوان شدید: -۲٫۵ یا کمتر، همراه با شکستگی‌های استخوان

پزشک با شما دربارۀ این نتایج صحبت خواهد کرد. با توجه به نتایج شما و دلیل انجام این آزمایش، ممکن است پزشک انجام آزمایشات دیگری را تجویز کند. اینکار کمک می‌کند تا در صورت وجود هرگونه مشکلی، به یک برنامۀ درمانی مناسب دسترسی پیدا کنید.

منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.