سیتالوپرام | عوارض جانبی، خطرات و تداخلات

0

سیتالوپرام نوعی قرص خوراکی است که تجویزی بوده و تحت برند سلکسا (Celexa) در دسترس می‌باشد. این قرص همچنین به‌صورت داروی ژنریک در دسترس است. داروهای ژنریک نسبت به داروهای برند معمولاً ارزان‌تر هستند. البته ممکن است در مواردی داروهای ژنریک مانند داروهای برند در تمام انواع (میزان اثرگذاری یا شکل) در دسترس نباشند. سیتالوپرام به‌صورت محلول خوراکی نیز در دسترس است.

سیتالوپرام برای درمان افسردگی استفاده می‌شود. این دارو همچنین می‌تواند بخشی از یک برنامۀ درمانی ترکیبی باشد؛ یعنی امکان دارد بیمار آن را در کنار داروهای دیگر مصرف کند.

سیتالوپرام عضوی از یک ردۀ داروهای ضد افسردگی است که بازدارنده‌های بازجذب سروتونین (SSRIs) نامیده می‌شوند. ردۀ دارویی به گروهی از داروها گفته می‌شود که عملکرد مشابهی دارند و معمولاً برای درمان بیماری‌های مشابه مورد استفاده قرار می‌گیرند. بازدارنده‌های بازجذب سروتونین در مغز فعالیت دارند و سطوح ماده‌ای به نام سروتونین را افزایش می‌دهند. بالا بودن سروتونین در مغز می‌تواند به بهبود علائم افسردگی کمک کند.

عوارض جانبی سیتالوپرام

مصرف قرص سیتالوپرام می‌تواند باعث خواب‌آلودگی شود. این دارو همچنین می‌تواند عوارض جانبی دیگری داشته باشد.

عوارض جانبی شایع

عوارض جانبی این دارو در بزرگ‌سالان کمی با عوارض جانبی آن در کودکان متفاوت است. عوارض جانبی مختص بزرگ‌سالان عبارت‌اند از:

  • حالت تهوع
  • خواب‌آلودگی
  • ضعف
  • سرگیجه
  • اضطراب
  • دشواری در خوابیدن
  • مشکلات جنسی
  • تعریق
  • لرزش
  • گرسنگی
  • خشکی دهان
  • یبوست
  • اسهال
  • عفونت‌های تنفسی
  • خمیازه کشیدن

افزون بر عوارض جانبی بالا، امکان بروز این مشکلات در کودکان وجود دارد:

  • افزایش عطش
  • افزایش غیرعادی حرکات عضلانی یا تشویش
  • خونریزی بینی
  • تکرر ادرار
  • دوره‌های قاعدگی شدید
  • کاهش سرعت رشد و تغییرات وزنی

اگر این اثرات خفیف باشند، احتمال برطرف شدن آن‌ها در طول چند روز یا چند هفته وجود دارد. اما اگر عوارض شدید باشند یا برطرف نشوند، بیمار می‌بایست با پزشک خود یا داروساز صحبت کند.

عوارض جانبی جدی

در صورت تجربۀ عوارض جانبی جدی سریعاً با پزشکتان تماس بگیرید. اگر حس می‌کنید که علائمتان خطرناک هستند یا فکر می‌کنید که وضعیت‌تان اورژانسی است، سریعاً با ۱۱۵ تماس بگیرید. عوارض جانبی جدی سیتالوپرام و علائم آن ازاین‌قرارند:

  • افکار یا اعمال خودکشی؛ علائم:
    • تلاش برای خودکشی
    • عملی کردن افکار خطرناک
    • انجام کارهای پرخاشگرانه یا خشن
    • فکر کردن به خودکشی یا مردن
    • افسردگی جدید یا تشدیدیافته
    • اضطراب جدید یا تشدیدیافته یا حملات پانیک
    • تشویش، بی‌قراری، عصبانیت و زودرنجی
    • دشواری در خوابیدن
  • تغییرات ریتم قلب (امتداد کیوتی و TdP)؛ علائم:
    • درد قفسه سینه
    • ضربان قلب سریع یا آهسته
    • تنگی نفس
    • سرگیجه یا غش کردن
  • سندروم سروتونین؛ علائم:
    • تشویش، توهمات، اغماء، گیجی و دشواری در فکر کردن
    • مشکلات هماهنگی بدن یا لرزش عضلات (رفلکس‌های بیش‌ازحد فعال)
    • تپش قلب یا فشارخون بالا یا پایین
    • تعریق یا تب
    • حالت تهوع، استفراغ یا اسهال
    • سفتی عضلات
  • شیدایی (مانیا)؛ علائم:
    • افزایش بسیار زیاد انرژی
    • مشکلات خواب شدید
    • افکار رقابتی
    • رفتار بی‌ملاحظه
    • ایده‌های بزرگِ غیرعادی
    • خوشحالی یا زودرنجی بیش‌ازحد
  • حملات؛ علائم:
    • تشنج
    • زمین خوردن یا از دست رفتن ناگهانی تون عضلانی
    • از دست رفتن ناگهانی آگاهی نسبت به محیط اطراف
    • از دست رفتن ناگهانی کنترل مثانه یا روده
  • مشکلات بینایی؛ علائم:
    • چشم‌درد
    • تاری دید
    • دوبینی
    • ورم یا قرمزی داخل یا اطراف چشم‌ها
  • کم بودن نمک (سدیم) در خون؛ علائم:
    • سردرد
    • ضعف یا حس بی‌ثباتی
    • گیجی، دشواری در تمرکز کردن یا فکر کردن یا مشکلات حافظه

به‌منظور سلب مسئولیت: ما نمی‌توانیم تضمین دهیم که این اطلاعات تمام عوارض جانبی احتمالی را شامل شود. اطلاعات ارائه‌شده در این متن جایگزینی برای توصیه‌های پزشک نیستند. برای بررسی دقیق عوارض جانبی دارو همیشه با پزشک خود مشورت کنید.

تداخلات سیتالوپرام با سایر داروها

قرص سیتالوپرام می‌تواند با سایر داروها، ویتامین‌ها یا گیاهان دارویی تعامل داشته باشد. تعامل زمانی رخ می‌دهد که ماده‌ای در بدن نوع عملکرد دارویی را تغییر دهد. چنین تغییری می‌تواند مضر باشد یا باعث شود که دارو به‌خوبی عمل نکند.

برای پیشگیری از تداخلات دارویی، پزشک شما می‌بایست تمام داروهای مصرفی‌تان را زیر نظر داشته باشد. بیمار می‌بایست تمام داروها، ویتامین یا گیاهان داروییِ مصرفی خود را به اطلاع پزشک برساند. برای اینکه متوجه شوید سیتالوپرام چگونه با سایر داروها تداخل پیدا می‌کند، با پزشک خود یا داروساز صحبت کنید.

چند نمونه از داروهایی که می‌توانند با سیتالوپرام تداخل داشته باشند را در ادامه معرفی می‌کنیم.

داروهایی که سروتونین را افزایش می‌دهند

سندروم سروتونین مشکلی خطرناک و احتمالاً کشنده است و زمانی رخ می‌دهد که بیمار سیتالوپرام را با سایر داروهای افزایش‌دهندۀ سروتونین مصرف می‌کند. احتمال بروز این سندروم زمانی افزایش می‌یابد که مصرف یکی از داروها شروع شده یا دوز آن افزایش پیدا می‌کند. برخی از این داروها عبارت‌اند از:

  • بوسپیرون
  • فنتانیل
  • لینزولید
  • لیتیوم
  • داروهای میگرن که تریپتان نام دارند:
    • آلموتریپتان
    • سوماتریپتان
    • زولمیتریپتان
  • آمفتامین‌ها:
    • دکستروامفتامین
    • آمفتامین
    • لیسدکسامفتامین
  • متیلن بلو
  • داروهای ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای
    • آمی‌تریپتیلین
    • ایمیپرامین
    • نورتریپتیلین
  • بازدارنده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIs):
    • ایزوکاربوکسازید
    • فنلزین
    • سلژیلین
    • ترانیل‌سیپرومین
  • گل راعی
  • ترامادول

داروهایی که ریتم قلب را تحت تأثیر قرار می‌دهند

سیتالوپرام نباید با داروهایی که ریتم قلب را تحت تأثیر قرار می‌دهند مصرف شود. مصرف سیتالوپرام به همراه این داروها ممکن است خطر تغییرات ریتم قلب را افزایش دهد که می‌تواند خطرناک باشد. این داروها عبارت‌اند از:

  • آمیودارون
  • کلرپرومازین
  • متادون
  • موکسی‌فلوکساسین
  • پنتامیدین
  • پیموزاید
  • پروکائین آمید
  • کوینیدین
  • سوتالول
  • تیوریدازین

داروهایی که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند

سیتالوپرام و سایر داروهای ضد افسردگی ممکن است خطر خونریزی یا کبودی را افزایش دهند، به‌خصوص اگر بیمار در حال مصرف سایر داروهایی باشد که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند.

داروهایی که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

  • داروهای رقیق‌کنندۀ خون
    • وارفارین
    • انوکساپارین
    • دالتپارین
    • هپارین
  • داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی:
    • ایبوپروفن
    • ناپروکسن
    • کتورولاک
  • آسپیرین

داروهای ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای (TCAs)

برای مصرف سیتالوپرام با داروهای TCA باید محتاطانه عمل کرد. چنین ترکیب دارویی می‌تواند به افزایش سطوح TCA در بدن و بروز عوارض جانبی بیشتر منجر شود. داروهای ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای عبارت‌اند از:

بیشتر بخوانید:
  • آمی‌تریپتیلین
  • ایمیپرامین
  • نورتریپتیلین

داروهای آرام‌بخش یا خواب‌آور

مصرف سیتالوپرام ممکن است اثرات داروهای آرام‌بخش یا خواب‌آور را افزایش دهد. این داروها عبارت‌اند از:

  • لورازپام
  • آلپرازولام
  • دیازپام
  • میدازولام
  • تمازپام
  • زولپیدم

بازدارنده‌های سیتوکروم P450 2C19

سیتوکروم P450 2C19 نوعی پروتئین در بدن انسان است که معمولاً به تجزیۀ داروها، ازجمله سیتالوپرام کمک می‌کند. برخی از داروها عملکرد این پروتئین را کاهش داده یا آن را مهار می‌کنند. وقتی سیتالوپرام و داروهایی که عملکرد این پروتئین را کاهش می‌دهند در کنار هم مصرف شوند، ممکن است به افزایش بیش‌ازحد سیتالوپرام در بدن منجر گردد. برخی از بازدارنده‌های سیتوکروم P450 2C19 عبارت‌اند از:

  • سایمتیدین
  • کلوپیدوگرل
  • کلرامفنیکل
  • فلووکسامین
  • امپرازول
  • مدافینیل

به‌منظور سلب مسئولیت: ما نمی‌توانیم تضمین دهیم که این اطلاعات تمام تداخلات احتمالی را شامل شود. اطلاعات ارائه‌شده در این متن جایگزینی برای توصیه‌های پزشک نیستند. برای بررسی دقیق تداخلات دارویی همیشه با پزشک خود مشورت کنید.

هشدارهای سیتالوپرام

این دارو با چندین هشدار عرضه می‌شود.

هشدار حساسیت

سیتالوپرام می‌تواند باعث بروز واکنش آلرژیک شدید شود. علائم این واکنش عبارت‌اند از:

  • دشواری در تنفس
  • ورم صورت، زبان، چشم‌ها یا دهان
  • راش، کهیر یا تاول خارش‌دار به همراه تب یا درد مفصل

در صورت تجربۀ واکنش آلرژیک، سریعاً با پزشک خود یا مرکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید. اگر علائمتان شدید هستند، با ۱۱۵ تماس گرفته یا خود را به نزدیک‌ترین مرکز فوریت‌های پزشکی (اورژانس) برسانید.

اگر به این دارو واکنش آلرژیک داشته‌اید، دیگر آن را مصرف نکنید. مصرف دوبارۀ دارو می‌تواند باعث مرگ شود.

تداخل با الکل

سیتالوپرام را با الکل مصرف نکنید. این دارو می‌تواند خواب‌آور باشد و ممکن است توانایی شما برای تصمیم‌گیری، درست فکر کردن یا واکنش سریع را تحت تأثیر قرار دهد. نوشیدن الکل می‌تواند این اثرات را تشدید کند.

هشدار برای افرادی که بیماری‌های مشخص دارند

افرادی که مشکلات قلبی دارند: اگر مشکل قلبی دارید – ازجمله سندروم کیوتی طولانیِ مادرزادی (congenital long QT syndrome) – سیتالوپرام را مصرف نکنید. مصرف این دارو ممکن است خطر تغییر جدی در ریتم قلبی که امتداد کیوتی (QT prolongation) نام دارد را افزایش دهد؛ این مشکل می‌تواند باعث مرگ ناگهانی شود. افرادی که ضربان قلب آهسته دارند، به‌تازگی حملۀ قلبی داشته‌اند یا نارسایی قلبی شدید دارند نباید سیتالوپرام مصرف کنند.

افرادی که پتاسیم کمی دارند: اگر پتاسیم کمی در بدنتان دارید، سیتالوپرام را مصرف نکنید. مصرف سیتالوپرام درحالی‌که سطوح پتاسیم در بدن فرد پایین است، امکان دارد خطر تغییر جدی در ریتم قلبی که امتداد کیوتی نام دارد را افزایش دهد؛ این مشکل می‌تواند باعث مرگ ناگهانی شود.

افرادی که منیزیم کمی دارند: اگر منیزیم کمی در بدنتان دارید، سیتالوپرام مصرف نکنید. مصرف سیتالوپرام درحالی‌که سطوح منیزیم در بدن فرد پایین است، امکان دارد خطر تغییر جدی در ریتم قلبی که امتداد کیوتی نام دارد را افزایش دهد؛ این مشکل می‌تواند باعث مرگ ناگهانی شود.

افرادی که بیماری کلیوی دارند: اگر بیماری کلیوی دارید، قبل از مصرف این دارو با پزشکتان مشورت کنید. در افرادی که بیماری کلیوی شدید دارند، احتمال تجمع سیتالوپرام در بدن و بروز عوارض جانبی بیشتر وجود دارد.

افرادی که بیماری کبد دارند: سیتالوپرام توسط کبد پردازش می‌شود. اگر بیماری کبد دارید، امکان دارد سطوح این دارو در بدنتان افزایش یابد و شاید عوارض جانبی بیشتری را تجربه کنید. افرادی که بیماری کبد دارند نباید روزانه بیشتر از ۲۰ میلی‌گرم سیتالوپرام مصرف کنند.

افرادی که سابقۀ اختلال تشنج دارند: سیتالوپرام می‌تواند خطر بروز تشنج را افزایش دهد. اگر سابقۀ تشنج دارید، قبل از مصرف این دارو با پزشکتان مشورت کنید.

هشدار برای گروه‌های دیگر

زنان باردار: سیتالوپرام به‌عنوان داروی بارداری در طبقه‌بندی C قرار می‌گیرد. این طبقه‌بندی دو معنی دارد:

  1. پژوهش‌های حیوانی نشان داده‌اند که مصرف این دارو توسط مادر، اثرات منفی بر جنین دارد.
  2. مطالعات کافی بر انسان‌ها انجام نشده تا بتوان از چگونگی اثرگذاری دارو بر جنین اطمینان حاصل کرد.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، برای مصرف این دارو با پزشکتان مشورت کنید. سیتالوپرام فقط باید زمانی مصرف شود که فواید احتمالی آن خطرات بالقوه‌اش برای جنین را توجیه کند.

زنان شیرده: سیتالوپرام به شیر پستان نفوذ می‌کند و ممکن است باعث بروز عوارض جانبی در نوزادی شود که از شیر مادر تغذیه می‌کند. اگر شیرده هستید، برای مصرف این دارو با پزشکتان مشورت کنید. در چنین شرایطی شاید نیاز باشد که بین توقف شیردهی یا توقف مصرف دارو تصمیم‌گیری کنید.

کودکان: سیتالوپرام می‌تواند تغییراتی را در اشتها یا وزن کودکان به وجود آورد. قد و وزنِ کودکان و نوجوانان هنگام مصرف این دارو باید تحت نظارت باشد.

منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.