دوکوزاهگزانوئیک اسید و فواید آن برای بدن

0

دوکوزاهگزانوئیک اسید یا DHA نوعی چربی امگا ۳ است. همانند ایکوزاپنتانوییک اسید (EPA)، دوکوزاهگزانوئیک اسید نیز در مقادیر بالا در ماهی‌های چرب نظیر سالمون و آنچوی یافت می‌شود.

بدن شما تنها می‌تواند مقادیر کمی از دوکوزاهگزانوئیک اسید و سایر اسیدهای چرب را تولید کند، بنابراین برای تامین این اسیدها به مصرف غذاها و مکمل‌های حاوی آنها نیاز دارید.

دوکوزاهگزانوئیک اسید و ایکوزاپنتانوییک اسید در کنار یکدیگر ممکن است به کاهش التهاب و خطر بیماری‌های مزمن نظیر بیماری قلبی کمک کنند. دوکوزاهگزانوئیک اسید به تنهایی از عملکرد مغز و سلامت چشم حمایت می‌کند.

در ادامه به بررسی برخی از فواید دوکوزاهگزانوئیک اسید می‌پردازیم که توسط علم اثبات شده‌اند.

کاهش خطر بیماری قلبی

چربی‌های امگا ۳ معمولا برای سلامت قلب توصیه می‌شوند.

در اغلب مطالعات، دوکوزاهگزانوئیک اسید و ایکوزاپنتانوییک اسید در کنار یکدیگر آزمایش شده‌اند و نه به صورت مجزا.

مطالعات اندکی که به بررسی اختصاصی دوکوزاهگزانوئیک اسید پرداخته‌اند، نشان می‌دهند که این اسید برای بهبود برخی از عوامل سلامت قلب، از ایکوزاپنتانوییک اسید موثرتر می‌باشد.

در یک مطالعه که بررسی ۱۵۴ فردِ بزرگسالِ چاق پرداخت، مصرف روزانه ۲۷۰۰ میلی‌گرم دوکوزاهگزانوئیک اسید به مدت ۱۰ هفته باعث افزایش ۵٫۶ درصدی شاخص امگا ۳ شد. شاخص امگا ۳، یک عامل خونی از سطوح امگا ۳ است که با کاهش مرگ ناگهانی ناشی از مشکل قلبی در ارتباط می‌باشد.

همین مقدار از ایکوزاپنتانوییک اسید باعث افزایش شاخص امگا ۳ تا ۳٫۳ درصد شد.

DHA همچنین نسبت به EPA، تری‌گلیسرید خون را بیشتر کاهش داد – ۱۳٫۳ درصد در مقابل ۱۱٫۹ درصد – و باعث افزایش کلسترول خوب (HDL) به میزان ۷٫۶ درصد شد، که این کلسترول با مصرف EPA با کاهش ملایمی همراه بود.

شایان ذکر است که DHA به افزایش سطوح کلسترول بد (LDL) تمایل دارد، که البته بیشتر شامل ذرات بزرگ و حجیم LDL می‌باشد. این ذرات برخلافِ ذرات کوچک و متراکم، با افزایش خطر بیماری قلبی در ارتباط نیستند.

بهبود ADHD

اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی (ADHD) با ویژگی‌هایی نظیر رفتارهای تکانشی و دشواری در تمرکز کردن همراه می‌باشد. این اختلال به طور کلی در دوران کودکی شروع می‌شود و معمولا در دوران بزرگسالی نیز ادامه می‌یابد.

دوکوزاهگزانوئیک اسید به‌عنوان امگا ۳ اصلی در مغز، به افزایش جریان خون در حینِ انجام عملکردهای روانی کمک می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD معمولا سطوح پایینی از دوکوزاهگزانوئیک اسید را در بدن خود دارند.

در یک بررسی جدید، از ۹ مطالعۀ انجام شده بر روی اثرات مکمل‌های دوکوزاهگزانوئیک اسید در کودکان مبتلا به ADHD، هفت مورد از آنها به بهبودی در تمرکز یا رفتار اشاره دارند.

به طور مثال، در یک مطالعۀ بزرگِ ۱۶ هفته‌ای که بر روی ۳۶۲ کودک انجام شد، آنهایی که به صورت روزانه ۶۰۰ میلی‌گرم دوکوزاهگزانوئیک اسید مصرف کرده بودند، با کاهش ۸ درصدی رفتارهای تکانشی مواجه شدند (این ارزیابی توسط والدین انجام شد). این میزان کاهش رفتارهای تکانشی دو برابرِ میزانِ مشاهده شده در گروه دارونما بود.

در یک مطالعۀ ۱۶ هفته‌ای دیگر، ۴۰ پسر بچۀ مبتلا به ADHD مورد بررسی قرار گرفتند و روزانه به همراه داروهای مرسوم ADHD، به آنها ۶۵۰ میلی‌گرم DHA و EPA داده شد. نتایج این مطالعه کاهشِ ۱۵ درصدی در مشکلات تمرکزی را نشان می‌دهند. این مشکلات در گروه دارونما با افزایش ۱۵ درصدی همراه بودند.

کاهش خطر زایمان زودرس

به زایمانی که قبل از هفتۀ سی‌وچهارم بارداری انجام شود، زایمان زودرس گفته می‌شود که می‌تواند خطر بروز مشکلات سلامتی در نوزاد را افزایش دهد.

در بررسیِ دو مطالعۀ بزرگ، مشخص گردید زنان آمریکایی که در دوران بارداری خود روزانه ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌گرم DHA مصرف کرده بودند، بیش از ۴۰ درصد با کاهش خطر زایمان زودرس مواجه شدند، که این میزان در میانِ زنان استرالیایی ۶۴ درصد بود.

بیشتر بخوانید:

بنابراین، بسیار مهم است که در دوران بارداری به مقدار لازم و کافی دوکوزاهگزانوئیک اسید دریافت کنید.

دوکوزاهگزانوئیک اسید

مبارزه با التهاب

چربی‌های امگا ۳ از جمله دوکوزاهگزانوئیک اسید، حاوی خواص ضدالتهابی هستند.

افزایش مصرف DHA می‌تواند به برقراری تعادل چربی‌های امگا ۶ اضافه کمک کند. این چربی‌های التهابی در رژیم‌های معمولِ غربی – که سرشار از سویا و روغن ذرت هستند – به وفور یافت می‌شوند.

خواص ضدالتهابیِ دوکوزاهگزانوئیک اسید ممکن است به کاهش خطر بیماری‌های مزمن، نظیر بیماری قلبی و بیماری لثه، کمک کنند. این خواص همچنین ممکن است برای بهبود بیماری‌های خودایمنی نظیر روماتیسم مفصلی موثر باشند.

حمایت از ریکاوری عضله بعد از تمرین ورزشی

تمرین قدرتی می‌تواند التهاب عضله را تحریک کرده و به بروز درد منجر شود. دوکوزاهگزانوئیک اسید به تنهایی یا همراه با ایکوزاپنتانوییک اسید ممکن است به کاهش درد عضله کمک کرده و محدودیت‌های حرکتی بعد از تمرین ورزشی را کاهش دهد.

در یک مطالعه، ۲۷ زن روزانه ۳۰۰۰ میلی‌گرم DHA را به مدت یک هفته مصرف کردند. درد عضلانی ناشی از انجام تمرینِ جلوبازو در این افراد ۲۳ درصد کمتر از گروه دارونما بود.

سایر فواید دوکوزاهگزانوئیک اسید

  • کمک به بهبودِ برخی مشکلات چشم
  • ممکن است برای کاهش خطر برخی سرطان‌ها مفید باشد
  • ممکن است به پیشگیری یا کاهش سرعت بیماری آلزایمر کمک کند
  • کاهش فشارخون و حمایت از گردش خون در بدن
  • کمک به توسعۀ مطلوب و عادیِ مغز و چشم در نوزادان
  • حمایت از سلامت دستگاه تولید مثل در مردان
  • ممکن است به محافظت از سلامت روان کمک کند

مقدار مصرف دوکوزاهگزانوئیک اسید

متخصصین میزان توصیه شده‌ای (RDI) برای مصرف دوکوزاهگزانوئیک اسید تعیین نکرده‌اند، اما به طور کلی مصرف ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم DHA بعلاوۀ EPA به صورت روزانه برای سلامتی توصیه می‌شود. این میزان می‌تواند از مصرف ماهی، مکمل‌ها یا ترکیبی از این دو باشد.

محدودیت مشخصی برای مصرف DHA وجود ندارد، اما FDA توصیه می‌کند که مصرف کلی DHA و EPA خود را به کمتر از ۳۰۰۰ میلی‌گرم در روز محدود کنید، که تنها ۲۰۰۰ میلی‌گرم از این مقدار باید از مصرف مکمل‌ها باشد.

با این حال، مقادیر استفاده شده در برخی از مطالعات بالاتر هستند و سازمان ایمنی غذا در اروپا (EFSA) ادعا می‌کند که مصرف مکمل‌های EPA بعلاوۀ DHA به میزان ۵۰۰۰ میلی‌گرم در روز بی‌خطر می‌باشد.

بهترین کار این است که برای مصرف مکمل‌های امگا ۳ با پزشک خود مشورت داشته باشید تا مقداری که برای وضعیت شما مناسب است، توسط پزشک بررسی گردد.

عوارض جانبی بالقوه

اگر به یک بیماری مبتلا هستید یا دارویی مصرف می‌کنید، قبل از مصرف مکمل‌های DHA با پزشک خود مشورت داشته باشید.

مقادیر بالای DHA و EPA می‌توانند خون را رقیق کنند. بنابراین اگر داروی رقیق‌کنندۀ خون مصرف می‌کنید یا برنامۀ عمل جراحی دارید، پزشک باید در جریانِ مصرف مکمل‌های روغن ماهی باشد.

اگر به ماهی حساسیت دارید، ممکن است پزشک توصیه کند که از مصرف مکمل‌های روغن ماهی خودداری کنید. اگرچه روغن‌های ماهی خالص ممکن است مشکلی برای شما ایجاد نکنند. جلبک (Algae) یک منبع DHA است که از ماهی گرفته نمی‌شود و در برخی از مکمل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سایر عوارض جانبی بالقوۀ DHA عبارتند از تجربۀ طعم ماهی در دهان و آروغ زدن. انتخاب کردن مکمل‌های خالص و منجمد کردن کپسول‌ها، ممکن است به کاهش این عوارض جانبی کمک کنند.

منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.