کمبود فولات : علل و علائم

0

فولات یا فولیک اسید، نوعی ویتامین ب است که به ساخت DNA، ترمیم DNA و تولید گلبول‌های قرمز خون کمک می‌کند. اگر به اندازۀ کافی فولات دریافت نمی‌کنید، ممکن است به کمبود فولات دچار شوید. برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها از جمله آب مرکبات و سبزیجات برگدار تیره، منابع بسیار خوبی از فولات هستند. مصرف ناکافیِ فولات می‌تواند تنها در طول چند هفته باعث بروز کمبود فولات گردد. این کمبود همچنین می‌تواند ناشی از یک بیماری یا جهش ژنتیکی باشد که از جذب یا تبدیل فولات به شکل قابل استفادۀ آن جلوگیری می‌کند.

کمبود فولات می‌تواند به کم‌خونی منجر گردد. کم‌خونی مشکلی است که در آن تعداد گلبول‌های قرمز خون کاهش می‌یابد. این عارضه می‌تواند باعث کاهش اکسیژن موجود در بافت‌ها شود، زیرا گلبول‌های قرمز مسئول حمل اکسیژن در بدن می‌باشند.

فولات به ویژه برای زنان باردار مهم می‌باشد. کمـبود فولات در بارداری می‌تواند به بروز نقائص هنگام تولد منجر گردد. اغلب مردم فولات را به اندازۀ کافی از مواد غذایی دریافت می‌کنند. امروزه بسیاری از مواد غذایی حاوی فولات اضافه هستند که از بروز کمبود این ویتامین در بدن پیشگیری می‌کنند. با این حال، مصرف مکمل‌های فولات برای زنان باردار توصیه می‌شود.

علائم کمبود فولات

علائم کمبود فولات معمولا خفیف هستند:

  • خستگی
  • سفید شدن مو
  • زخم‌های دهان
  • ورم زبان
  • مشکلات رشد

علائم کم‌خونی ناشی از کمـبود فولات از این قرارند:

  • خستگی مداوم
  • ضعف
  • بی‌حالی
  • رنگ‌پریدگی
  • تنگی نفس
  • زودرنجی

علت کمبود فولات چیست؟

فولات یک ویتامین محلول در آب است. یعنی این ویتامین در آب حل می‌شود و درون سلول‌های چربی ذخیره نمی‌گردد. این بدین معناست که بدن شما نمی‌تواند فولات را تولید کند و باید آن را از غذاها یا مکمل‌ها دریافت کنید.

مقادیر اضافۀ ویتامین‌های محلول در آب از طریق ادرار دفع می‌شوند.

دلایل کمبـود فولات عبارتند از:

رژیم غذایی

رژیمی که با کمبود میوه‌های تازه، سبزیجات و غلات غنی‌شده همراه باشد، اصلی‌ترین دلیل کمبود فولات است. بعلاوه، بیش از حد پختن غذا نیز گاهی اوقات می‌تواند ویتامین‌های موجود در آن را از بین ببرد. اگر به اندازۀ کافی غذاهای سرشار از فولات را مصرف نکنید، سطوح فولات در بدن می‌توانند تنها در عرض چند هفته کاهش یابند.

بیماری

بیماری‌ها بر روی توانایی جذبِ دستگاه گوارشی اثر می‌گذارند و می‌توانند باعث بروز کمـبود فولات شوند. این بیماری‌ها عبارتند از:

  • بیماری کرون
  • بیماری سلیاک
  • برخی از انواع سرطان
  • مشکلات کلیوی شدید که به دیالیز نیاز دارند

ژنتیک

بیشتر بخوانید:

برخی از مردم به جهش ژنتیکی دچار هستند که باعث می‌شود تا بدن‌شان نتواند به طور مطلوب و موثر فولات غذایی یا مکملی را به شکل قابل مصرف آن – متیل‌فولات – تبدیل کند.

عوارض جانبی داروها

برخی از داروها می‌توانند باعث بروز کمبود فولات شوند. این داروها عبارتند از:

  • Phenytoin
  • Trimethoprim-sulfamethoxazole
  • Methotrexate
  • Sulfasalazine

مصرف زیاد الکل

الکل در جذب فولات اختلال ایجاد می‌کند. الکل همچنین دفع فولات از طریق ادرار را افزایش می‌دهد.

تشخیص کمبود فولات

کمبود فولات از طریق آزمایش خون تشخیص داده می‌شود. پزشکان معمولا سطوح فولات در زنان باردار را در چکاپ‌های قبل از تولد بررسی می‌کنند.

عوارض کمبود فولات

فولات برای تولید عادیِ گلبول‌های قرمز خون مورد نیاز است. عوارض کمبود فولات عبارتند از:

  • کم‌خونی مگالوبلاستیک؛ یعنی گلبول‌های قرمز خون بزرگتر از حد عادی خود بوده و به طور کامل توسعه نیافته‌اند.
  • سطوح پایین گلبول‌های سفید خون و پلاکتها
  • نقائص جدی در هنگام تولد در نخاع و مغز جنین در حال رشد که به این مشکلات نقائص لوله عصبی می‌گویند.

درمان کمبود فولات

درمان این کمبود شامل افزایش مصرف فولات غذایی است. همچنین می‌توان فولات را از طریق مکمل دریافت کرد. افرادی که جهش ژنتیکی آنها بر روی جذب فولات در بدن‌شان اثر گذاشته است، باید فولات متیلیت شده را مصرف کنند تا از بروز کمبود جلوگیری شود.

معمولا مکمل‌های فولات حاوی سایر ویتامین‌های ب نیز هستند. گاهی اوقات به این مکمل‌ها ویتامین ب کمپلکس گفته می‌شود. زنان باردار باید از مصرف الکل پرهیز کرده و سایر افراد مبتلا به کمبود فولات نیز باید مصرف الکل خود را کاهش دهند.

پیشگیری از کمبود فولات

برای پیشگیری از کمبود فولات یک رژیم غذایی مغذی و متنوع را دنبال کنید. غذاهای سرشار از فولات عبارتند از:

  • سبزیجات برگدار نظیر بروکلی و اسفناج
  • کلم بروکسل
  • گلابی
  • مرکبات
  • میوه‌هایی نظیر موز و هندوانه
  • آب گوجه‌فرنگی
  • تخم‌مرغ
  • لوبیاها
  • حبوبات
  • قارچ‌ها
  • مارچوبه
  • قلوه
  • گوشت جگر
  • ماکیان
  • صدف خوراکی
  • سبوس گندم
  • سیریال‌های غنی‌شده

مقدار توصیه شده برای مصرف فولات در روز ۴۰۰ میکروگرم می‌باشد. زنانی که در آستانۀ بارداری هستند، باید مکمل فولات مصرف کنند. فولات نقش مهمی را در رشد عادی جنین ایفا می‌کند.

افرادی که دارو مصرف می‌کنند و داروهایشان باعث کمبود فولات می‌شود، باید مکمل مصرف کنند. البته قبل از انجام اینکار حتما با پزشک خود مشورت داشته باشید.

منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.