سرطان کبد : انواع، علائم و درمان

0

سرطان کبد به سرطانی گفته می‌شود که در کبد رخ دهد. کبد بزرگترین اندام غده‌ای در بدن است که عملکردهای حیاتی فراوانی دارد تا بدن را عاری از هرگونه سم و مادۀ مضری نگه دارد. این عضو در بالای معده و سمت راست آن قرار دارد و دقیقا زیر دنده‌ها جای گرفته است. کبد مسئولیت تولید صفرا را برعهده دارد. صفرا ماده‌ای است که به هضم چربی‌ها، ویتامین‌ها و سایر مواد مغذی کمک می‌کند. این اندام حیاتی همچنین مواد مغذی نظیر گلوکز را ذخیره می‌کند تا هنگام غذا نخوردن با کمبودی مواجه نشوید. کبد همچنین داروها و سموم را تجزیه می‌کند. وقتی سرطان در کبد رخ می‌دهد، سلول‌های کبد نابود شده و در توانایی این عضو برای عملکرد معمولی تداخل ایجاد می‌شود.

سرطان کبد به طور کلی به دو نوع اولیه یا ثانویه طبقه‌بندی می‌شود. سرطان کبد اولیه در سلول‌های کبدی شروع می‌شود. سرطان کبد ثانویه زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سرطانی از عضوی دیگر پخش شده و به کبد رسیده باشند. برخلاف سایر سلول‌ها در بدن، سلول‌های سرطانی می‌توانند از محل بروز خود خارج شوند. این سلول‌ها از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به قسمت‌های دیگر بدن انتقال می‌یابند. سلول‌های سرطانی در نهایت در عضو دیگری از بدن جمع شده و در آنجا شروع به رشد می‌کنند.

تمرکز این مقاله بر روی سرطان کبد اولیه است. اگر قبل از ابتلا به سرطان کبد، سرطان شما در عضو دیگری رخ داده، باید دربارۀ سرطان کبد ثانویه اطلاعات جمع‌آوری کنید.

انواع سرطان کبد اولیه

انواع مختلف سرطان کبد اولیه ریشه در سلول‌های متنوعی دارند که کبد را تشکیل می‌دهند. سرطان کبد اولیه می‌تواند به‌عنوان یک برآمدگی منفرد و در حال رشد در کبد آغاز شود، یا می‌تواند در عین واحد در مکان‌های مختلفی از کبد ایجاد گردد. احتمال بروز چندین محل رشد سرطان در افرادی که به آسیب کبد شدید دچار هستند، بیشتر می‌باشد. اصلی‌ترین انواع سرطان کبد اولیه عبارتند از:

کارسینوم هپاتوسلولار

کارسینوم هپاتوسلولار (HCC) شایع‌ترین نوع سرطان کبد است که ۷۵ درصد از موارد این سرطان را تشکیل می‌دهد. این بیماری در هپاتوسیت‌ها بروز می‌کند که سلول‌های غالب کبد می‌باشند. این سرطان می‌تواند از کبد به سایر قسمت‌های بدن نظیر لوزالمعده، روده‌ها و معده پخش شود. احتمال بروز HCC در افرادی که به آسیب کبد شدید ناشی از سوءمصرف الکل دچار هستند بیشتر است.

کلانژیوکارسینوما

کلانژیوکارسینوما در لوله‌های کوچکِ مجاری صفرا در کبد رخ می‌دهد. این مجاری صفرا را برای کمک به هضم، به کیسۀ صفرا منتقل می‌کنند. کلانژیوکارسینوما تقریبا ۱۰ تا ۲۰ درصد از موارد سرطان کبد را تشکیل می‌دهد. زمانی که سرطان در مجاری داخل کبد رخ می‌دهد، به آن سرطان مجرای صفراوی درون‌کبدی گفته می‌شود. وقتی سرطان خارج از مجاری کبد رخ دهد، به آن سرطان مجرای صفراوی بیرون‌کبدی می‌گویند.

آنژیوسارکوما کبد

این نوع سرطان کبد نادر است و در رگ‌های خونی کبد رخ می‌دهد. آنژیوسارکوما کبد معمولا بسیار سریع رشد می‌کند و اغلب در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود.

هپاتوبلاستوما

هپاتوبلاستوما نوعی سرطان کبد بسیار نادر است. این سرطان تقریبا در تمام موارد در کودکان – به ویژه کودکان زیر سه سال – تشخیص داده شده است. با انجام جراحی و شیمی‌درمانی، دورنمای این بیماری می‌تواند بسیار خوب باشد. وقتی هپاتوبلاستوما در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود، احتمال نجات یافتن بیمار بالای ۹۰ درصد است.

علائم سرطان کبد

بسیاری از مردم در مراحل ابتداییِ سرطان کبد اولیه، علائمی را تجربه نمی‌کنند. وقتی علائم پدیدار می‌شوند می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

بیشتر بخوانید:
  • ناراحتی، درد و حساسیت معده
  • زرد شدن پوست و سفید‌ی چشم که به آن یرقان می‌گویند
  • مدفوع سفید و شبیه به گچ
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • کبودی یا خونریزی راحت
  • ضعف
  • خستگی

چه کسانی در خطر سرطان کبد هستند؟

پزشکان مطمئن نیستند که چرا برخی از مردم به سرطان کبد مبتلا می‌شوند و دیگران نه. با این حال، برخی عوامل وجود دارند که می‌توانند خطر بروز این سرطان را افزایش دهند:

  • سرطان کبد در افراد بالای ۵۰ سال شایع‌تر است
  • تجربۀ درازمدتِ هپاتیت نوع B یا C می‌تواند آسیب شدیدی به کبد وارد کند. هپاتیت از طریق تماس فرد با فرد و به شکل تماس مستقیم با مایعات بدن فرد بیمار نظیر خون یا آب منی منتقل می‌شود. این عفونت همچنین ممکن است در زمان زایمان از مادر به فرزند منتقل گردد. برای کاهش خطر ابتلا به هپاتیت نوع B یا C، می‌توانید هنگام رابطۀ جنسی از محصولات محافظتی استفاده کنید. همچنین یک واکسن وجود دارد که از بدن در برابر هپاتیت B محافظت می‌کند.
  • مصرف زیاد نوشیدنی‌های الکی به صورت روزانه و در طول سالهای متمادی می‌تواند خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد.
  • سیروز نوعی آسیب کبدی است که در آن بافت سالم با بافت آسیب دیده و زخمی جایگزین می‌گردد. کبد زخمی شده نمی‌تواند عملکرد مناسبی داشته باشد و ممکن است در نهایت به عوارض جانبی فراوانی نظیر سرطان کبد منجر گردد. سوءمصرف الکل در درازمدت و هپاتیت نوع C از رایج‌ترین دلایل ابتلا به سیروز در آمریکا هستند. اغلب آمریکایی‌هایی که سرطان کبد دارند، در ابتدا به سیروز مبتلا بوده‌اند.
  • قرار گرفتن در معرض آفلاتوکسین نیز یک عامل خطر است. آفلاتوکسین یک مادۀ سمی است که به وسیلۀ کپکی که بر روی بادام زمینی، غلات و ذرت رشد می‌کند تولید می‌شود.
  • دیابت و چاقی نیز از عوامل خطر این سرطان هستند. افرادی که دیابت دارند معمولا اضافه وزن داشته یا چاق می‌باشند که این خود می‌تواند مشکلاتی را برای کبد به وجود آورده و خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد.

درمان سرطان کبد

سرطان کبد روش‌های درمانی مختلفی دارد که به این عوامل وابسته‌اند:

  • تعداد، اندازه و محل تومورهای کبد
  • وضعیت عملکرد کبد
  • وجود سیروز
  • گسترش یافتن تومور به سایر اندام‌ها

روش درمانی مخصوص بیمار بر اساس بررسی این عوامل طراحی می‌شود. درمان سرطان کبد ممکن است شامل این موارد باشد:

هپاتکتومی (کبد‌برداری)

این عمل جراحی به منظور خارج کردن یک بخش یا تمام عضو کبد به طور کامل انجام می‌شود. این عمل معمولا زمانی انجام می‌شود که سرطان، کبد را محدود کرده باشد. در گذر زمان، بافت سالمِ باقیمانده از کبد دوباره رشد کرده و قسمت جدا شده را بازسازی می‌کند.

پیوند کبد

در این روش کبد بیمار با یک کبد سالم که توسط یک اهدا کنندۀ مناسب فراهم شده است جایگزین می‌گردد. پیوند تنها زمانی صورت می‌گیرد که سرطان به سایر اندام‌های بدن پخش نشده باشد. برای جلوگیری از پس زدن کبد جدید توسط بدن، بیمار بعد از پیوند داروهایی را دریافت می‌کند.

آبلاسیون

در این روش از حرارت یا تزریق‌های اتانول برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این روش درمانی با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. اینکار باعث می‌شود تا محل مورد نظر بی‌حس شده و بیمار هیچ دردی را تجربه نکند. آبلاسیون می‌تواند برای کسانی که داوطلب انجام جراحی یا پیوند نیستند مفید باشد.

سایر روش‌های درمانی

  • شیمی‌درمانی
  • پرتودرمانی
  • درمان هدفمند (Targeted therapy)
  • آمبولیزاسیون و شیمی‌آمبولیزاسیون
منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.