پیرچشمی | علل، علائم و عوامل خطر

0

پیرچشمی (Presbyopia) یک بیماری چشم است که در آن چشم به تدریج توانایی‌اش برای تمرکز سریع بر اشیاء نزدیک به خود را از دست می‌دهد. این اختلال تمام افراد را در طول فرآیند افزایش سن تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وقتی نور وارد چشم‌تان می‌شود، از قرنیه عبور می‌کند و سپس از مردمک چشم می‌گذرد. عنبیه چشم همان حلقۀ رنگی داخل چشم است که مردمک چشم را باز و بسته می‌کند تا مقدار نوری که از آن عبور می‌کند تنظیم گردد. بعد از عبور از مردمک چشم، نور از لنز یا عدسی چشم عبور می‌کند. وقتی عدسی در سالمترین وضعیتِ خود باشد، شکل خود را تغییر می‌دهد تا بتواند پرتوهای نور را خم کرده و آنها را بر روی شبکیه چشم متمرکز کند. با این حال، عدسی‌ها با افزایش سن قابلیت انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهند و دیگر نمی‌توانند به راحتی تغییر شکل داشته باشند. در نتیجه، عدسی دیگر نمی‌تواند به خوبی نور را خم کرده و آن را بر روی شبکیه چشم متمرکز کند.

علائم پیرچشمی

شایع‌ترین علائم پیرچشمی در اغلب مردم حدودا در سن ۴۰ سالگی بروز می‌کنند. علائم پیرچشمی معمولا شامل یک زوالِ تدریجی در توانایی خواندن یا انجام کار در فاصلۀ نزدیک به چشم است.

علائم رایج پیرچشمی عبارتند از:

  • چشم‌درد یا سردرد بعد از مطالعه یا انجام کار در فاصلۀ نزدیک به چشم
  • دشواری در خواندن نوشته‌های کوچک
  • خستگی ناشی از انجام کار در فاصلۀ نزدیک به چشم
  • نیاز به نور‌های روشن‌تر برای مطالعه یا انجام کار
  • نیاز به نگه داشتن نوشته‌ها به اندازۀ فاصلۀ بازو برای خواندن آنها
  • مشکلات کلی بینایی و تمرکز کردن بر روی اشیاء نزدیک
  • انحراف چشم (لوچی)

دوربینی یک مشکل چشمی است که علائمی شبیه به پیرچشمی دارد. با این حال، این دو اختلال با یکدیگر تفاوت دارند. در هر دو بیماری، اشیاء دور واضح هستند، اما اشیاء نزدیک تار به نظر می‌رسند.

دروبینی زمانی رخ می‌دهد که چشم از حالت عادی کوتاه‌تر بوده یا قرنیه بیش از حد صاف باشد. این نقائص باعث می‌شوند که همانند پیرچشمی، پرتوهای نور بر پشتِ شبکیه چشم متمرکز شوند. با این حال، دوربینی یک خطای انکساری است که هنگام تولد در فرد وجود دارد. در صورت داشتن دوربینی، احتمال آن وجود دارد که با افزایش سن به پیرچشمی هم مبتلا شوید.

علل پیرچشمی

وقتی جوان هستید، عدسی‌های چشم انعطاف‌پذیر و نسبتا قابل ارتجاع‌اند. عدسی می‌تواند با کمک حلقه‌ای که ماهیچه‌های کوچکی در اطراف آن قرار دارند، طول یا شکل خود را تغییر دهد. این ماهیچه‌ها که در اطراف چشم هستند می‌توانند به راحتی تغییر شکل داده و عدسی‌ها را با تصاویر نزدیک و دور تطبیق دهند.

با افزایش سن، عدسی‌ها و فیبرهای ماهیچه‌ای اطراف آنها به تدریج انعطاف‌پذیری خود را از دست داده و سفت می‌شوند. در نتیجه، عدسی‌ها دیگر نمی‌توانند تغییر شکل داده و خود را برای تمرکز کردن بر روی تصاویر منقبض کنند. با سفت شدن عدسی‌ها، چشم به تدریج توانایی خود برای متمرکز کردن نور به طور مستقیم بر روی شبکیه چشم را از دست می‌دهد.

عوامل خطر

مهمترین عامل خطر برای پیرچشمی، افزایش سن است. اغلب مردم در سن ۴۰ سالگی توانایی تمرکز کردن بر روی اشیاء نزدیک را از دست می‌دهند، اما برخی نسبت به دیگران بیشتر متوجه بروز این مشکل می‌شوند.

برخی بیماری‌ها یا داروها می‌توانند باعث بروز پیرچشمی در افراد زیر ۴۰ سال شوند. وقتی علائم پیرچشمی زودتر از زمان معمول رخ می‌دهند، به آن پیرچشمی زودرس گفته می‌شود. اگر این علائم در سنین کمتر از ۴۰ سال تجربه شوند، ممکن است نشانه‌ای از یک بیماری پنهان باشند.

اگر ویژگی‌های زیر را دارید، بیشتر در خطر پیرچشمی زودرس هستید:

  • کم‌خونی، که ناشی از کمبود گلبول‌های قرمز خون است
  • بیماری قلبی-عروقی
  • دیابت یا دشواری در سوخت‌وساز قند خون
  • دوربینی؛ به معنای اینکه برای دیدن اشیاء نزدیک با دشواری مواجه هستید
  • ام‌اس، که نوعی بیماری خودایمنی بوده و نخاع و مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد
  • میاستنی گراویس، که یک اختلال عصبی-عضلانی است و اعصاب و عضلات را تحت تاثیر قرار می‌دهد
  • آسیب یا بیماری چشم
  • ناتوانی عروق یا جریان خون ضعیف
بیشتر بخوانید:

برخی از داروهای تجویزی و بدون نسخه می‌توانند توانایی چشم برای تمرکز کردن بر روی تصاویر نزدیک را کاهش دهند. مصرف این داروها خطر بروز پیرچشمی زودرس را افزایش می‌دهند:

  • الکل
  • داروهای ضداضطراب
  • داروهای ضدافسردگی
  • آنتی‌هیستامین‌ها
  • داروهای ضدروان‌پریشی
  • داروهای ضداسپاسم
  • ادرارآورها

سایر عواملی که ممکن است شما را در خطر پیرچشمی زودرس قرار دهند:

  • مونث بودن
  • انجام عمل جراحی در داخل چشم
  • دنبال کردن یک رژیم غذایی ناسالم
  • بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار، که ناشی از کاهش سریع فشار محیط بوده و معمولا در غواصانی مشاهده می‌شود که بسیار سریع از آب بیرون می‌آیند.

درمان پیرچشمی

درمانی برای پیرچشمی وجود ندارد. با این حال، چندین روش درمانی در دسترس هستند که بینایی را اصلاح می‌کنند. با توجه به بیماری و سبک زندگی‌تان، ممکن است بتوانید از اصلاح عدسی، لنزهای تماسی یا جراحی برای اصلاح بینایی خود استفاده کنید.

عینک‌های بدون نسخه

اگر قبل از ابتلا به پیرچشمی نیازی به عینک نداشته‌اید، شاید بتوانید از عینک‌های مطالعه که نیازی به نسخه ندارند استفاده کنید. این عینک‌ها معمولا در داروخانه‌ها عرضه می‌شوند و اغلب بهترین گزینه برای مطالعه یا انجام کار در فاصلۀ نزدیک به چشم هستند.

هنگام انتخاب یک جفت عینک مطالعه بدون نسخه، درجه‌های مختلف بزرگنمایی را امتحان کنید. برای انتخاب، به سراغ کمترین درجه‌ای بروید که کمک می‌کند تا یک روزنامه را به راحتی بخوانید.

عینک‌های نسخه‌ای

اگر عینک‌های بدون نسخه جوابگو نباشند، باید به سراغ عینک‌های نسخه‌ای بروید. همچنین اگر برای رفع یک مشکل چشمی دیگر از عینک استفاده می‌کنید، باید برای دریافت عینک مخصوص پیرچشمی نسخه دریافت کنید. عینک‌های نسخه‌ای انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

  • عینک‌های مطالعه نسخه‌ای، برای کسانی که مشکل چشمی دیگری جز پیرچشمی ندارند و ترجیح می‌دهند عینک بدون نسخه تهیه نکنند.
  • عینک‌های عدسی دو دید، که دو نوع تمرکز دارند و خطی مشخص بین آنها وجود دارد. قسمت بالایی لنز برای تصاویر دو بوده و قسمت پایین مختص مطالعه یا کار نزدیک می‌باشد.
  • عینک‌های پیشرونده شبیه به عینک‌های عدسی دو دید هستند. با این حال، این نوع عینک یک خط مشخص و قابل مشاهده ندارد و تغییر میانِ قسمت‌های دور و نزدیک لنز به طور تدریجی می‌باشد.
  • عینک‌های عدسی سه دید دارای سه نقطۀ تمرکز هستند. این قسمت‌ها برای انجام کار نزدیک، فاصلۀ میانی و دید دور تنظیم شده‌اند و می‌توانند دارای خطوط مشخص یا غیرقابل مشاهده باشند.
  • لنزهای تماسی عدسی دو دید، که شبیه به عینک‌های عدسی دو دید هستند.
  • لنزهای تماسی تک‌بینایی؛ در این روش فرد باید یک ست لنز تماسی را برای دید دور در یک چشم و یک ست لنز تماسی را برای دید نزدیک در چشم دیگر استفاده کند.
  • لنزهای تماسی تک‌بینایی اصلاح‌شده؛ فرد باید یک لنز تماسی عدسی دو دید را در یک چشم و یک لنز تماسی برای دید دور را در چشم دیگری استفاده کند. در این روش از هر دو چشم برای دید دور استفاده می‌شوند، اما هنگام مطالعه تنها از یک چشم استفاده می‌شود و مغز شما برای پردازش تصویر خود را با این فرآیند تطبیق می‌دهد.

با افزایش سن، چشم‌های شما به طور تدریجی توانایی خود برای تمرکز کردن بر روی اشیاء نزدیک را از دست می‌دهند. در نتیجه، نسخۀ شما باید توسط یک متخصص چشم مورد بررسی قرار گرفته و در صورت نیاز تغییر یابد.

جراحی

چندین گزینۀ جراحی برای پیرچشمی وجود دارد.

  • کراتوپلاستی هدایتی (CK): در این روش از انرژی فراکنس رادیویی برای ایجادِ تغییر در انحنای قرنیه استفاده می‌شود. اگرچه این روش موثر است، اما اصلاح ناشی از آن ممکن است در برخی از مردم با گذشت زمان از بین برود.
  • لیزیک (LASIK): می‌توان از این روش برای ایجاد تک‌بینایی استفاده کرد. این جراحی یک چشم را برای دید نزدیک و چشم دیگر را برای دید دور تنظیم و اصلاح می‌کند.
  • لنزهای انکساری: در این روش عدسی‌های طبیعی چشم خارج می‌شوند و لنزهای مصنوعی در داخل چشم تعبیه شده و با آنها جایگزین می‌گردند.
منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.