اسکیزوفرنی | شیزوفرنی چیست و چه علائمی دارد

0

شیزوفرنی یا اسکیزوفرنی (Schizophrenia) یک اختلال روانی مزمن و شدید است که نحوۀ تفکر، احساس و رفتارهای فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. افرادی که به شیزوفرنی دچار هستند ممکن است ارتباط خود با دنیای واقعی را از دست بدهند. اگرچه شیزوفرنی نسبت به سایر اختلالات روانی چندان شایع نیست، اما علائم آن می‌توانند بسیار عاجزکننده باشند.

علائم اسکیزوفرنی

علائم اسکیزوفرنی معمولا در دورۀ ۱۶ تا ۳۰ سالگی پدیدار می‌گردند. در برخی موارد نادر، کودکان نیز به شیزوفرنی مبتلا می‌شوند. علائم شیزوفرنی به سه دسته‌بندی تقسیم می‌شوند: مثبت، منفی و شناختی.

علائم مثبت

این علائم رفتارهای روانپریشی هستند که به طور کلی در میان افراد سالم دیده نمی شوند. افرادی که با علائم مثبت مواجه هستند، ممکن است ارتباط خود با برخی از جنبه‌های دنیای واقعی را از دست بدهند. این علائم از این قرارند:

  • هذیان
  • توهم
  • اختلالات فکری (فکر کردن به طورغیرمعمول یا ناکارآمد)
  • اختلالات حرکتی (حرکات آشفتۀ بدن)

علائم منفی

این علائم با بروز اختلالات در احساسات طبیعی و رفتارها همراه هستند.

  • Flat affect – کاهش بروز احساسات از طریق حرکات صورت یا لحنِ صدا
  • کاهش احساس لذت در زندگی روزمره
  • دشواری در شروع و ادامه دادن فعالیت‌ها
  • کم‌حرف شدن

علائم شناختی

برای برخی از بیماران، علائم شناختی شیزوفرنی خفیف بوده و برای سایر افراد این علائم شدید هستند. بیماران ممکن است تغییراتی را در حافظه یا سایر جنبه‌های فکر کردن‌شان تجربه کنند.

  • عملکرد اجرایی ضعیف (توانایی درک اطلاعات و استفاده از آنها برای تصمیم‌گیری)
  • مشکل در تمرکز کردن یا توجه کردن
  • مشکل در استفاده از اطلاعاتی که به تازگی کسب کرده‌اید

عوامل خطر

عوامل مختلفی در خطر ابتلا به اسکیزوفرنی نقش دارند.

ژن‌ها و محیط: دانشمندان می‌دانند که شیزوفرنی در مواردی یک اختلال خانوادگی است. البته افراد زیادی وجود دارند که به شیزوفرنی مبتلا هستند، اما هیچگونه سابقه‌ای از این بیماری در خانوادۀ آنها وجود ندارد. همچنین افرادی هستند که یک یا دو نفر از اعضای خانوادۀ آنها به شیزوفرنی مبتلا است، اما این اختلال در آنها وجود ندارد.

دانشمندان باور دارند که بسیاری از ژن‌های مختلف می‌توانند خطر ابتلا به شیزوفرنی را افزایش دهند، اما یک ژنِ واحد و خاص وجود ندارد که باعث بروز این اختلال شود. هنوز این امکان وجود ندارد که بتوان از طریق اطلاعات ژنتیکی، ابتلا به شیزوفرنی را پیش‌بینی کرد.

شیزوفرنی

خودنگاره‌ای از یک فرد مبتلا به شیزوفرنی، که نشان‌دهندۀ درکِ فرد از تجربۀ غلط‌اش از واقعیت است.

دانشمندان همچنین عقیده دارند که تعاملات میانِ ژن‌ها و جنبه‌های محیط زندگیِ فرد برای بروز شیزوفـرنی ضروری هستند. عوامل محیطی عبارتند از:

  • قرار گرفتن در معرض ویروس‌ها
  • سوءتغذیه قبل از به دنیا آمدن
  • مشکلات هنگام به دنیا آمدن
  • عوامل روانی اجتماعی

تفاوت در ساختار و شیمیِ مغز: دانشمندان فکر می‌کنند که عدم تعادل در واکنش‌های شیماییِ همبسته و پیچیدۀ مغز که شامل انتقال‌دهنده‌های عصبیِ دوپامین و گلوتامات هستند – و همچنین احتمالا سایر انتقال‌دهنده‌ها – در ابتلا به شیزوفـرنی نقش دارند.

برخی از متخصصین نیز باور دارند که بروز مشکلاتی در دروۀ رشد مغز جنین، قبل از به دنیا آمدن، می‌تواند منجر به ارتباطات ناقص در مغز گردد. همچنین مغز انسان در دوران بلوغ دچار تغییرات اساسی می‌شود و این تغییرات می‌توانند باعث برانگیختگی علائم روانپریشی در افرادی شوند که از لحاظ ژنتیک یا تفاوت‌های مغزی، آسیب‌پذیر هستند.

درمان اسکیزوفرنی

از آنجا که علت اسکیزوفرنی هنوز ناشناخته است، برای درمان آن بر حذف نشانه های این بیماری تمرکز می کنند. درمان شیزوفرنی شامل موارد زیر است:

ضد روان پریشی
داروهای ضد روان پریشی معمولا به صورت قرص یا مایع و روزانه مصرف می شوند. بعضی از ضد روان پریش ها تزریقی هستند که یک یا دو بار در ماه تجویز می شوند. یکسری از  افراد هنگام شروع مصرف دارو بدنشان واکنش نشان داده و عوارض جانبی به همراه دارند، اما بیشتر عوارض جانبی پس از چند روز از بین می روند. پزشکان و بیماران می توانند برای پیدا کردن بهترین دارو یا ترکیب دارو و دوز مناسب با یکدیگر همکاری کنند.

درمان های روان شناختی
این درمان‌ها پس از این که بیماران و پزشک آن‌ها دارویی را که برای آنها مناسب است پیدا می کنند، مفید هستند. یادگیری و استفاده از مهارت های مقابله ای برای مقابله با چالش های روزمره اسکیزوفرنی به مردم کمک می کند تا اهداف زندگی خود مانند تحصیل و کار را دنبال کنند. افرادی که در درمان منظم روان شناختی مشارکت دارند، احتمال عود کردن بیماری و یا بستری شدن آن ها کمتر است.


مراقبت‌های ویژه تخصصی (CSC)
این مدل درمان شیزوفرنی دارو، درمان روانی، مدیریت پرونده، مشارکت خانواده و پشتیبانی از خدمات تحصیلی و اشتغال را با هدف کاهش نشانه‌ها و بهبود کیفیت زندگی ادغام می‌کند.


چگونه می توانم به کسی که اسکیزوفرنی را می شناسم کمک کنم؟
مراقبت و حمایت از یکی عزیزان مبتلا به اسکیزوفرنی می تواند سخت باشد. دشوار است بدانیم چگونه به کسی پاسخ می دهیم که اظهارات عجیب و غریب یا نادرست دارد. مهم است بدانیم که اسکیزوفرنی یک بیماری بیولوژیکی است.

در اینجا برخی از مواردی که می توانید برای کمک به عزیزانتان انجام دهید عبارتند از:
آن‌ها را تشویق کنید تا در مراحل درمان اسکیزوفرنی بمانند.

به یاد داشته باشید که اعتقادات و توهمات آن‌ها بسیار واقعی به نظر می‌رسند.
به آن‌ها بگویید که شما تصدیق می‌کنید که هر کسی حق دیدن همه چیز را دارد.
مودب، حامی و مهربان باشید بدون تحمل رفتار خطرناک یا نامناسب
منبع wikipedia.org nimh.nih.gov

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.