عوارض جانبی متفورمین + موارد احتیاط

0

متفورمین یک داروی تجویزی است که برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می شود. این دارو به دسته ای از داروها موسوم به biguanides تعلق دارد. افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ دارای سطح قند خون (گلوکز) بالاتر از حد طبیعی هستند. متفورمین دیابت را درمان نمی کند. در عوض، در رسیدن به سطح قند خون به درجه ای ایمن کمک می کند. متفورمین باید به مدت طولانی مصرف شود. عوارض جانبی متفورمین ممکن است شما را شگفت زده کنند. متفورمین می تواند عوارض جانبی خفیف و شدیدی ایجاد کند که هم در زنان و هم در مردان قابل مشاهده هستند.

شایع‌ترین عوارض جانبی متفورمین

متفورمین باعث بروز برخی عوارض جانبی شایع می گردد. این عوارض می توانند زمانی اتفاق بیفتند که برای اولین بار از متفورمین استفاده می کنید، اما این عوارض معمولا با گذشت زمان از بین می روند. د رصورتی که هر یک از این علائم شدید باشد یا برای شما مشکل ایجاد کند، به پزشک مراجعه کنید.

شایع ترین عوارض جانبی متفورمین عبارتند از:

  • سوزش سردل
  • دل درد
  • تهوع یا استفراغ
  • نفخ
  • تولید گاز بیش از حد در روده ها
  • اسهال
  • یبوست
  • کاهش وزن
  • سردرد
  • طعم ناخوشایند فلزی در دهان

عوارض جانبی جدی متفورمین

اسیدوز لاکتیک

 اسیدوز لاکتیک یکی از جدی ترین عوارض جانبی متفورمین است. درواقع، متفورمین در خصوص این خطر، هشدار جعبه ای دارد. هشدار جعبه ای هشداری جدی از سوی سازمان غذا و دارو (FDA) است.

اسیدوز لاکتیک مشکلی نادر اما جدی است که می تواند به واسطه افزایش متفورمین در بدن رخ دهد. این مسئله یک اتفاق اورژانسی پزشکی است که باید بلافاصله در بیمارستان تحت درمان قرار بگیرد. به موارد احتیاط برای عوامل خطر بروز اسیدوز لاکتیک توجه کنید.

درصورت بروز هر یک از علائم زیر، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. اگر در تنفس دچار مشکل هستید، فورا با ۱۱۵ تماس بگیرید، یا به نزدیک ترین اورژانس مراجعه کنید.

  • خستگی شدید
  • ضعف
  • کاهش اشتها
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • مشکل تنفس
  • سرگیجه
  • حواس پرتی
  • ضربان قلب تند یا کند
  • احساس سرما
  • درد عضلانی
  • برافروختگی (قرمز شدن یا گرم شدن ناگهانی پوست)
  • دل درد همراه با هر یک از علائم بالا

کم خونی

متفورمین می تواند سطح ویتامین B12 را در بدن کاهش دهد. در موارد نادر، این مسئله می تواند سبب بروز کم خونی (سطح پایین گلبول های قرمز) شود. اگر ویتامین B12 یا کلسیم زیادی را از طریق رژیم غذایی خود دریافت نکنید، خطر ابتلا به کمبود ویتامین B12 را افزایش می دهید. در صورت قطع مصرف متفورمین یا مصرف مکمل های ویتامین B12، سطح ویتامین B12 بدن بهبود می یابد. با این وجود، مصرف متفورمین را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید.

شایع ترین علائم کم خونی عبارتند از:

  • خستگی
  • سرگیجه
  • سبکی سر

اگر فکر می کنید ممکن است کم خون باشید، برای تعیین سطح گلبول های قرمز خود به پزشک مراجعه کنید.

هیپوگلیسیمی

فقط متفورمین باعث هیپوگلیسیمی (قند خون پایین) نمی شود. با این حال، در موارد نادر، در صورت ترکیب متفورمین با موارد زیر، هیپوگلیسیمی ممکن است بروز کند.

  • یک رژیم غذایی ضعیف
  • ورزش سنگین
  • مصرف بیش از حد الکل
  • سایر داروهای دیابت

در صورتی که هر یک از علائم هیپوگلیسیمی را دارید با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم عبارتند از:

  • ضعف
  • خستگی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • دل درد
  • سرگیجه
  • سبکی سر
  • ضربان قلب غیرعادی تند یا کند

موارد احتیاط

در زمان مصرف متفورمین چندین عامل، خطر اسیدوز لاکتیک را بالا می برد. درصورتی که هر یک از این عوامل بر شما تاثیرگذارند، قبل از مصرف این دارو حتما با پزشک مشورت کنید.

مشکلات کلیوی

کلیه ها متفورمین را از بدن دفع می کنند. در صورتی که کلیه ها به خوبی کار نکنند، سطح متفورمین در بدن بالا می رود و این مسئله خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش می دهد.

اگر مشکل کلیوی خفیف یا متعادل دارید، پزشک ممکن است دوز پایینی از متفورمین را برای شما آغاز کند، و چنان چه دچار مشکلات کلیوی شدید هستید، یا ۸۰ سال یا بیشتر سن دارید، متفورمین ممکن است برای شما مناسب نباشد. پزشک احتمالا پیش از شروع مصرف متفورمین و سپس هر سال، عملکرد کلیه ها را بررسی خواهد کرد.

مشکلات قلبی

اگر نارسایی قلبی دارید یا اخیرا حمله قلبی داشته اید، نباید متفورمین مصرف کنید. قلب ممکن است خون کافی به کلیه ها نرساند. این مسئله باعث می شود تا کلیه ها مثل همیشه متفورمین را از بدن دفع نکنند و خطر ابتلا به اسیدوز لاکتیک افزایش یابد.

مشکلات کبدی

اگر دچار مشکلات شدید کبدی هستید، نباید متفورمین مصرف کنید. کبد اسید لاکتیک را از بدن پاک می کند. بنابراین، مشکلات شدید کبدی می تواند باعث ایجاد اسید لاکتیک شود. ایجاد اسید لاکتیک هم خطر ابتلا به اسیدوز لاکتیک را بالا می برد. متفورمین این خطر را افزایش می دهد، بنابراین مصرف آن درصورت ابتلا به مشکلات کبدی خطرناک است.

مصرف الکل

مصرف الکل همزمان با مصرف متفورمین، خطر هیپوگلیسیمی را افزایش می دهد و خطر اسیدوز لاکتیک را هم بالا می برد. این مسئله به این دلیل است که سطح اسید لاکتیک در بدن افزایش می یابد.

در هنگام مصرف متفورمین نباید مقدار زیادی الکل مصرف کنید. این مقدار زیاد شامل مصرف طولانی مدت و نوشیدن آن است. در صورت نوشیدن الکل، درمورد این که مصرف چه مقدار الکل با مصرف متفورمین بی خطر است، با پزشک مشورت کنید. برای اطلاعات بیشتر درخصوص خطرات نوشیدن الکل با مصرف متفورمین و چگونگی تاثیر الکل بر دیابت مطالعه کنید.

جراحی یا رادیولوژی

اگر قصد انجام عمل جراحی یا روش رادیولوژی، که از ماده حاجب یددار استفاده می کند، را دارید، باید ۴۸ ساعت قبل از انجام آن ها مصرف متفورمین را قطع کنید. این روش ها می توانند حذف متفورمین از بدن را کند کنند، و خطر اسیدوز لاکتیک را بالا ببرند. پس از انجام عمل، زمانی که آزمایشات عملکرد کلیه طبیعی بود، باید مصرف متفورمین را آغاز کنید.

با پزشک خود مشورت کنید

اگر برای شما متفورمین تجویز شده است و نگران عوارض جانبی آن هستید، با پزشک خود در این باره صحبت کنید. می توانید این مقاله را با او بررسی کنید. سوالات خود را حتما از او بپرسید. سوالاتی همچون:

  • عوارض جانبی متفورمین چه هستند؟
  • آیا در معرض خطر اسیدوز لاکتیک هستم؟
  • داروی دیگری وجود دارد که بتوانم از آن استفاده کنم و عوارض جانبی کم تری داشته باشد؟
منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.