سندرم شوگرن چیست و چه علائمی دارد؟

0

در یک بدن عادی و سالم، سیستم ایمنی به باکتری‌های بیگانه یا مهاجم‌ها حمله می‌کند. با این حال، گاهی اوقات سیستم ایمنی به خود حمله‌ور می‌شود، زیرا اشتباها تصور می‌کند که ماده‌ای بیگانه در بدن وجود دارد. چنین اتفاقی می‌تواند باعث نابودی بافت سالم گردد. به این بیماری اختلال خودایمنی گفته می‌شود. سندرم شوگرن یک اختلال خودایمنی است که عمدتا غدد بزاقی و اشکی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این غدد به بدن کمک می‌کنند تا در چشم‌ها و دهان، به شکل بزاق و اشک، رطوبت تولید کند. در فردی که به سندرم شوگرن دچار است، بدن قادر نیست تا به اندازۀ کافی رطوبت تولید کند.

به گزارش موسسه ملی اختلالات عصبی در آمریکا، سندرم شوگرن یک اختلال مزمن و سیستمی است که یک تا چهار میلیون نفر را در آمریکا تحت تاثیر قرار داده است.

این بیماری معمولا به شکل اولیه یا ثانویه تشخیص داده می‌شود. در سندرم شوگرن اولیه، بیماری خودایمنی دیگری وجود ندارد. سندرم شوگرن ثانویه زمانی تشخیص داده می‌شود که بیمار به یک بیماری خودایمنی دیگر نیز مبتلا باشد. سندرم شوگرن اولیه همچنین معمولا تهاجمی‌تر بوده و می‌تواند نسبت به نوع ثانویه خشکی بیشتری ایجاد کند.

علائم سندرم شوگرن

خشکی دهان یکی از علائم شایع است که می‌تواند خطر بروز حفره‌های دندان را افزایش دهد. این مشکل همچنین می‌تواند صحبت کردن یا قورت دادن غذا را دشوار سازد. جویدن آدامس یا مکیدنِ آبنبات‌ها ممکن است به تسکین این علامت کمک کنند.

بروز خشکی در چشم‌ها نیز رایج می‌باشد. این نشانه ممکن است همانند حس سوزش یا حس وجود چیزی در چشم باشد.

سندرم شوگرن می‌تواند کل بدن را تحت تاثیر قرار دهد. برخی از افراد با خشکی واژن، خشکی پوست، خستگی، راش یا درد مفصل مواجه می‌شوند. این سندرم می‌تواند باعث بروز التهاب در اندام‌هایی نظیر کلیه یا ریه گردد. اگر التهاب مداوم داشته باشید، ممکن است پزشک‌تان برای جلوگیری از آسیب اندامی، برخی داروها را برایتان تجویز کند. این دارو‌ها با نام داروی ضد روماتسیمی اصلاح‌کننده بیماری شناخته می‌شوند و می‌توانند به آرام کردن سیستم ایمنی کمک کنند.

عوامل خطر

دلیل یا عامل خطر مشخصی برای سندرم شوگرن وجود ندارد. از هر ۱۰ نفری که به این بیماری دچار هستند، ۹ نفر زن می‌باشند که زنان یائسه به طور ویژه بیشتر در خطر این مشکل هستند. در حال حاضر پژوهش‌هایی در حال انجام شدن هستند که مشخص کنند آیا استروژن در بروز این بیماری نقش دارد یا خیر. سایر اختلالات خودایمنی نیز معمولا در این افراد دیده می‌شوند و به نظر می‌رسد که سابقۀ بیماری در خانواده نیز می‌تواند خطر ابتلا به این سندرم را افزایش دهد.

تشخیص

هیچ آزمایشی برای تشخیص این بیماری وجود ندارد، زیرا علائم سندرم شوگرن علائمی تعمیم‌یافته هستند. پزشک با استفاده از چندین آزمایش متنوع این مشکل را تشخیص می‌دهد. علاوه بر بررسی جسمانی و سابقۀ پزشکی، پزشک ممکن است از آزمایش‌های خون برای بررسی برخی از آنتی‌بادی‌های مرتبط با سندرم شوگرن استفاده کند. آزمایشات چشم و بافت‌برداری از لب نیز می‌توانند به بررسی رطوبت چشم و غده تولیدکننده بزاق کمک کنند. انجام یک آزمایش اشعه ایکس ویژه بر روی غدد بزاقی به نام سالیوگرام نیز ممکن است.

تمام داروها یا مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید را به پزشک اطلاع دهید. عوارض جانبی برخی از داروها شبیه به علائم سندرم شوگرن هستند.

بیشتر بخوانید:

درمان سندرم شوگرن

درمانی مشخصی برای این سندرم وجود ندارد، اما سندرم شوگرن قابل درمان است. روش درمانی بر روی تسکین علائم سندرم تمرکز داد. معمولا درمان‌هایی که رطوبت را جایگزین می‌کنند، نظیر قطره‌های چشم یا لوسیون‌ها تجویز می‌شوند. اگر بیمار مشکلات مفصلی داشته باشد، مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی توصیه می‌شود. علائم شدید ممکن است نیازمند مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن یا کورتیکواستروئیدها باشند. استراحت زیاد و دنبال کردن یک رژیم غذایی سالم نیز می‌توانند به مبارزه با خستگی کمک کنند.

عوارض جانبی سندرم شوگرن

یکی از عوارض جانبی سندرم شوگرن افزایش خطر ابتلا به لنفوم است که سرطان در سیستم لنفاوی بوده و با سیستم ایمنی در ارتباط می‌باشد. اگر غدۀ بزاق اصلی شما تغییر اندازه داده یا ورم کرده است، این موضوع را حتما به پزشک اطلاع دهید. این موارد می‌توانند همگی از علائم لنفوم باشند:

  • تعریق شبانه
  • تب
  • خستگی
  • کاهش وزن غیرقابل توضیح

اگر به این علائم دچار هستید، با پزشک خود تماس بگیرید.

رژیم غذایی و سندرم شوگرن

همانند بسیاری از توصیه‌های غذایی، رژیم غذایی سندرم شوگرن نیز بر روی وعده‌های غذایی متعادل و سرشار از سبزیجات، پروتئین‌های بدون چربی و میوه‌ها تمرکز دارد. علاوه بر افزایش مواد مغذی و پروتئین‌های سالم، این رژیم بر کاهش یا حذف غذاهایی که می‌توانند باعث ایجاد التهاب یا واکنش‌های آلرژیک شوند نیز تاکید دارد.

غذاهای ممنوعه

  • گوشت قرمز
  • غذاهای فرآوری شده
  • غذاهای سرخ شده
  • لبنیات
  • شکرها و شیرینی‌جات
  • الکل
  • نوشابه
  • گلوتن
  • غلات پالایش‌شده
  • روغن‌های گلرنگ، ذرت و کانولا

غذاهای مجاز

  • سبزیجات برگدار سبز
  • مغزهای خوراکی
  • میوه‌ها
  • زردچوبه
  • زنجبیل
  • سیر
  • ماهی چرب
  • زیتون و روغن زیتون
  • آووکادو
  • غلات درسته
منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.