کلاستروفوبیا چیست و چگونه می‌توان با آن مبارزه کرد

0

کلاستروفوبیا یا تنگناهراسی نوعی فوبیای وضعیتی است که با ترس شدید و غیرمنطقی از فضاهای تنگ و یا شلوغ همراه می‌باشد. این فوبیا یا هراس می‌تواند به‌وسیلۀ عوامل مختلفی برانگیخته شود: حبس شدن در اتاقی که پنجره ندارد، گیر کردن در یک آسانسور شلوغ و یا رانندگی در یک بزرگراه شلوغ ازاین‌دست موارد هستند.

کلاستروفوبیا یکی از شایع‌ترین انواع هراس می‌باشد. اگر شما هم به این مشکل دچارید، ممکن است احساس کنید که با وحشت‌زدگی(Panic attack) مواجه هستید، اما باید بدانید که کلاستروفوبیا نوعی اختلال وحشت یا پانیک نمی‌باشد. این هراس در برخی از افراد به‌طور خودکار از بین می‌رود، اما در افراد دیگر ممکن است برای مدیریت علائم، نیازمند درمان باشد.

علائم

نشانه‌های کلاستروفوبیا ممکن است بعد از برانگیختگی این هراس پدیدار شوند (مثلاً قرار گرفتن در یک اتاق کوچک یا در یک فضای شلوغ). اینکه چه فضایی از نظر شما کوچک محسوب می‌شود، بستگی به شدت هراستان دارد.

علائم کلاستروفوبیا ازاین‌قرارند:

  • تعریق
  • لرزش
  • گرگرفتگی
  • احساس ترس شدید یا وحشت
  • مضطرب شدن
  • تنگی نفس
  • تُنددَمی (تند نفس کشیدن)
  • ضربان قلب سریع
  • تنگی یا درد قفسه سینه
  • حالت تهوع
  • احساس ضعف یا سرگیجه
  • احساس سردرگمی یا بی‌نظمی

نکته: این علائم می‌توانند خفیف یا شدید باشند.

علل

اطلاعات زیادی دربارۀ دلایل بروز کلاستروفوبیا در دسترس نیست. عوامل محیطی ممکن است نقش مهمی را ایفا کنند. کلاستروفوبیا معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی شکل می‌گیرد.

کلاستروفوبیا ممکن است با اختلال عملکرد آمیگدال یا بادامه مرتبط باشد. بادامه بخشی از مغز انسان است که فرآیند ترس را کنترل می‌کند. این هراس همچنین می‌تواند ناشی از آسیب‌های یک سانحه باشد؛ آسیب‌هایی نظیر:

  • گیر کردن در یک فضای تنگ یا شلوغ برای مدت زمان زیاد
  • تجربۀ تلاطم هواپیما (تکان‌های هواپیمای در حال پرواز)
  • تنبیه و حبس شدن در یک فضای کوچک مانند حمام
  • گیر کردن در شلوغی وسایل حمل‌ونقل عمومی
  • به‌طور تصادفی رها شدن در یک فضای تنگ مانند کمد

تشخیص کلاستروفوبیا

اگر علائمتان برطرف نمی‌شوند، می‌بایست به پزشک مراجعه کنید. در چنین شرایطی وقت را تلف نکنید و نگذارید مشکلتان شدید شود. تشخیص زودهنگام می‌تواند به مدیریت بهتر علائم کمک کند.

برای تشخیص کلاستروفوبیا پزشک علائم بیمار را بررسی کرده و همچنین معاینۀ جسمانی انجام می‌دهد. پزشک همچنین سابقۀ ترس شدید با ویژگی‌های زیر را بررسی می‌کند:

  • ترسی که با اختلال دیگری در ارتباط نیست
  • ترسی که ممکن است ناشی از انتظار برای یک رویداد باشد
  • ترسی که به‌وسیلۀ حملات اضطرابِ مرتبط با محیط برانگیخته می‌شود
  • ترسی که در فعالیت‌های روزمره تداخل ایجاد می‌کند

کلاستروفوبیا

درمان کلاستروفوبیا

رایج‌ترین روش برای درمان کلاستروفوبیا، روان‌درمانی است. انجام مشاوره‌های مختلف می‌تواند به شما کمک کند تا ترس خود و برانگیختگی آن را مدیریت کنید. باید با پزشک خود مشورت کنید تا بهترین روش درمانی را به شما معرفی کند. این روش‌های درمانی می‌توانند شامل این موارد باشند:

درمان شناختی-رفتاری (CBT)

یک درمانگر شناختی-رفتاری به شما یاد می‌دهد تا چگونه افکار منفی ناشی از موقعیت‌های تحریک‌کنندۀ کلاستروفوبیا را کنترل کرده و آن‌ها را تغییر دهید. با فراگرفتن اینکه چگونه افکارتان را دگرگون کنید، می‌تواند تغییر دادن واکنشتان به موقعیت‌های تحریک‌کننده را نیز یاد بگیرید.

رفتاردرمانی معقول (REBT)

REBT درواقع یک نوعِ عملی از درمان شناختی- رفتاری می‌باشد که بر روی زمانِ حال تمرکز می‌کند. رفتاردرمانی معقول رفتارها، احساسات و نگرش‌های ناسالم را بررسی می‌کند. در این روش از فنی به نام «مباحثه کردن» یا Disputing استفاده می‌شود تا به ایجاد باورهای واقعی و سالم در افراد کمک کند.

آرامش و تجسم

متخصصین روان‌درمانی از روش‌ها و فن‌های مختلف آرامش و تجسم برای افرادی که از کلاستروفوبیا رنج می‌برند استفاده می‌کنند. این فن‌ها ممکن است شامل تمرین‌هایی نظیر شمارش معکوس از عدد ۱۰ یا متصور شدن یک مکان امن باشند. این فن‌ها می‌توانند به آرام شدن اعصاب کمک کرده و ترس را کاهش دهند.

درمان از راه مواجهه (Exposure therapy)

از این روش درمانی معمولاً برای درمان اختلالات مرتبط با اضطراب و هراس‌ها استفاده می‌شود. در این روش، شما در مکان و موقعیتی بدون خطر قرار می‌گیرید که باعث برانگیختگی کلاستروفوبیا شده و باعث می‌شود تا با ترستان مواجه شوید. این ایده بر پایۀ این باور است که هرچه بیشتر با ترستان مواجه شوید، کمتر از آن خواهید ترسید.

دارو

ممکن است پزشک برای رفع وحشت و علائم جسمی، داروهای ضد‌افسردگی یا داروی ضداضطراب تجویز کند. این داروها معمولاً به همراه روش‌های درمانی که بالاتر به آن‌ها اشاره کردیم استفاده می‌شوند.

منبع healthline.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.