شیشه یا متامفتامین چیست؟

0

متامفتامین یا در زبان عامیانه «شیشه» نوعی مادۀ محرکِ به‌شدت اعتیادآور و غیرقانونی است که به آمفتامين شبیه می‌باشد. این ماده برای ایجاد حس خوشی فراوان استفاده می‌شود که از این نظر به کوکائین شبیه است. متامفتامین سطوح دوپامین و نوراپینفرین موجود در مغز را افزایش می‌دهد. در مقایسه با کوکائین، شیشه ارزان‌تر بوده و ساخت آن راحت‌تر است و همچنین اثر آن ماندگاری بیشتری دارد. متامفتامین در زبان عامیانه با نام‌های گچ، آیس، کریستال و شیشه شناخته می‌شود.

آمفتامين در اواخر قرن نوزدهم کشف شد و به‌عنوان احتقان‌زدای بینی و محرک تنفسی مورد استفاده قرار گرفت. در طول جنگ جهانی دوم، متامفتامین – که ساختار آن به آمفتامین شبیه است – برای حفظ هشیاری نظامیان و بهبود استقامت و خلق‌وخوی آن‌ها استفاده می‌شد.

با گذشت زمان مشخص گردید که متامفتامین به‌شدت اعتیادآور است. در دهۀ ۱۹۷۰، این ماده به فهرست مواد تحت کنترلِ «schedule II» اضافه گردید. مصرف متامفتامین تنها در صورت تجویز پزشک برای تعداد بسیار محدودی از بیماری‌ها مجاز است؛ در غیر این ‌صورت مصرف آن غیرقانونی می‌باشد.

ساختِ شیشه کار آسانی است و ماده‌ای قدرتمند محسوب می‌شود؛ بنابراین مشکل سوءمصرف آن در جوامع جدی است. مصرف درازمدت این ماده با اثرات تخریب‌کننده‌ای در مصرف‌کننده و جامعه همراه می‌باشد.

حقایق جالب دربارۀ متامفتامین

  • متامفتامین مخدر اعصاب است و می‌تواند به عصب‌های دوپامین و سروتونین در مغز آسیب برساند.
  • در اغلب موارد متامفتامین به‌طور غیرقانونی تهیه می‌شود و ممکن است حاوی کافئین، تالک و سایر مواد سمی باشد.
  • مصرف این ماده با افزایش دفعات رابطۀ جنسی محافظت‌نشده و رفتارهای خشونت‌آمیز در ارتباط است.
  • مطالعات نشان می‌دهند که مصرف شیشه ممکن است به بروز تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز منجر شود. این تغییرات با عواطف و حافظۀ انسان در ارتباط بوده و برخی از آن‌ها برگشت‌ناپذیرند.
  • میزان سمیت این ماده در صورت مصرف با الکل، کوکائین یا مخدرها افزایش می‌یابد.

متامفتامین چیست؟

متامفتامین پودرِ کریستالیِ سفید، بدون بو و تلخ‌مزه است که به‌راحتی در آب یا الکل حل می‌شود.

آمفتامین برای درمان برخی از بیماری‌ها تجویز می‌شود، ازجمله:

  • چاقی مفرط
  • اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی
  • حمله خواب (آف لیبل)

متامفتامین ماده‌ای شبیه به آمفتامین است که به‌منظور لذت استفاده می‌شود. سوءمصرف این ماده می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد.

مصارف و اثرات شیشه

انواع غیرقانونی متامفتامین را می‌توان به روش‌های گوناگونی مصرف کرد، مانند دود کردن، استنشاق کردن، تزریق کردن یا به‌صورت خوراکی خوردن.

دود کردن یا تزریق کردن شیشه اثری آنی داشته و حس خوشیِ شدیدی را ایجاد می‌کند که تا چند دقیقه به طول می‌انجامد.

استنشاق این ماده باعث ایجاد حس خوشی شدید نمی‌شود، اما مصرف‌کننده ۳ تا ۵ دقیقه بعد از مصرف حس بشاشی را تجربه خواهد کرد.

با توجه به روش مصرف این ماده، اثرات آن می‌توانند ۶ تا ۲۴ ساعت به طول بینجامند.

اثرات

مردم متامفتامین را برای اثرات لذت‌بخش آن مصرف می‌کنند.

این اثرات عبار‌ت‌اند از:

  • افزایش توجه
  • افزایش میزان فعالیت و صحبت کردن
  • کاهش اشتها
  • کاهش خستگی
  • حس قدرت و خودلگامی
  • حس لذت‌بخشِ تندرستی یا بشاشی

احتمال تجربۀ علائم زیر نیز وجود دارد:

  • تنفس سریع‌تر
  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • افزایش فشارخون
  • افزایش دمای بدن

چگونه عمل می‌کند؟

اثراتِ لذت‌بخشِ متامفتامین زمانی رخ می‌دهد که بدن سطوح بسیار بالایی از انتقال‌دهنده عصبی دوپامین را آزاد می‌کند. دوپامین یکی از مواد شیمیایی موجود در مغز است که در مواردی نظیر انگیزه، لذت و عملکرد حرکتی نقش دارد.

همانند بسیاری از محرک‌ها، متامفتامین در اغلب موارد با شدت بالا مورد سوءمصرف قرار می‌گیرد. مصرف‌کنندگان این ماده سعی می‌کنند با مصرف بالای شیشه حس خوشی خود را حفظ کنند.

این ماده در بخش‌هایی از مغز اثر می‌گذارد که با حس اجر و پاداش در ارتباط هستند و همین باعث می‌شود تا مصرف بیشتر شیشه وسوسه‌انگیز باشد.

برخی از مردم شیشه را به مدت چند روز در مقادیر بالا مصرف کرده و از غذا خوردن و خوابیدن اجتناب می‌کنند تا زمانی که ماده تمام شود.

تصور می‌شود که این سطوح بالای دوپامین به سمی‌تر شدن شیشه در خروجی‌های عصبی کمک می‌کنند.

متامفتامین با سایر محرک‌ها تفاوت داشته و از آن‌ها خطرناک‌تر است؛ چراکه بخش عمدۀ این ماده در بدن بدون تغییر باقی می‌ماند. این ماندگاری باعث می‌شود تا شیشه مدت زمان بیشتری در مغز باقی بماند و اثرات محرک آن بیشتر به طول بینجامند.

دوزها و اوردوز

وقتی آمفتامین به‌طور قانونی تجویز می‌شود، دوزهای مصرف آن‌ معمولاً بین ۲٫۵ تا ۱۰ میلی‌گرم در روز است و حداکثر به ۶۰ میلی‌گرم در روز می‌رسد.

ازآنجایی‌که داروهای غیرقانونی تحت نظارت نیستند، هیچ راهی وجود ندارد تا بتوان میزان متامفتامین در هر دوز غیرقانونی را تشخیص داد.

مصرف بیش‌ازحد این ماده (اوردوز) می‌تواند باعث افزایش دمای بدن، حملۀ قلبی و تشنج شود. اگر اوردوز سریعاً درمان نشود، می‌تواند به نارسایی اندام و مرگ منجر گردد.

عوارض جانبی متامفتامین

می‌دانیم که مردم شیشه را برای اثرات لذت‌بخش آن مصرف می‌کنند، اما این ماده می‌تواند عوارض جانبی خطرناکی داشته باشد، ازجمله:

  • افزایش حواس‌پرتی
  • حالت تهوع
  • خشکی دهان و بوی بد دهان
  • بزرگ شدن مردمک چشم‌ها
  • لرزش بدن
  • لرزش عضلات
  • از دست رفتن حافظه
  • رفتار پرخاشگرانه یا خشن
  • اختلالات خلقی
  • مشکلات دندانی شدید
  • کاهش وزن
  • درد پوستِ ناشی از خاراندن شدید
  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • افزایش فشارخون

مصرف درازمدت متامفتامین می‌تواند به مشکلات زیر منجر شود:

  • حس پرخاشگری و اضطراب
  • گیجی
  • بی‌خوابی

علائم روان‌پریشی متامفتامین نیز محتمل‌اند:

  • پارانویا (بدگمانی)
  • ستیزه‌جویی
  • توهمات دیداری و شنیداری
  • اختلالات خلقی
  • تصورات باطل؛ مثلاً حس اینکه حشراتی روی پوست یا زیر پوست در حال حرکت هستند

پارانویا می‌تواند به تجربۀ افکار قتل یا خودکشی منجر شود.

بیشتر بخوانید:

گزارشات پژوهشگران نشان می‌دهد که تا ۵۰ درصد از سلول‌های تولیدکنندۀ دوپامین در مغز ممکن است بعد از مصرف درازمدت دوزهای نسبتاً کمِ متامفتامین آسیب ببینند.

پس از توقف مصرف متامفتامین، علائم روان‌پریشی ممکن است تا چند ماه یا چند سال ادامه یابند. امکان بروز ناگهانی این علائم وجود دارد.

خطرات سلامت

مصرف شیشه می‌تواند به بروز برخی از مشکلات سلامت منجر شود، ازجمله وابستگی به ماده، مشکلات قلبی و سایر مشکلات جسمانی و روانی.

اعتیاد و وابستگی به شیشه

این ماده پتانسیل بالایی برای سوءمصرف و ایجاد وابستگی دارد. بدن سریعاً به متامفتامین عادت می‌کند و اعتیاد روانی به این ماده می‌تواند در مدت زمان کوتاهی اتفاق بیافتد.

شیشه به‌شدت اعتیادآور است؛ چراکه بعد از مصرف آن، مقادیر بالایی از دوپامین برای مدت زمان زیادی در سیناپس‌‌های سلولی مغز باقی می‌مانند. دوپامین این سلول‌ها را فعال نگه می‌دارد و اجازه می‌دهد تا مصرف‌کنندۀ ماده حس خوشیِ قدرتمندی را تجربه کند.

بعد از گذشت زمان و ادامۀ مصرف شیشه، بدن مصرف‌کننده دیگر نمی‌تواند به‌طور طبیعی دوپامین تولید کند و درنتیجه مجبور است برای داشتن حس عادی و تجربۀ لذت، مقادیر بالاتری از متامفتامین را مصرف کند.

ترک ناگهانی شیشه ممکن است با علائمی نظیر خستگی شدید، افسردگی، زودرنجی، بی‌علاقگی و آشفتگی همراه باشد.

مشکلات قلبی و سکتۀ مغزی

مصرف متامفتامین خطر بروز مشکلات قلبی نظیر درد قفسه سینه، ریتم غیرعادی قلب و فشارخون بالا را افزایش می‌دهد. چنین خطری می‌تواند به بروز حملۀ قلبی، ديسكسيون حاد آئورت یا مرگ ناگهانی قلبی منجر شود. این عوارض حتی ممکن است بعد از مصرف شیشه برای اولین بار رخ دهند.

مصرف متامفتامین به همراه الکل، کوکائین یا مخدرها می‌تواند احتمال بروز این خطرات را افزایش دهد.

ازآنجایی‌که مصرف شیشه باعث افزایش فشارخون یا تصلب شرایین می‌شود، خطر بروز سکتۀ مغزی نیز است.

پوسیدگی دندان

سوءمصرف متامفتامین می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شدید شود. این پوسیدگی دندان به حدی شدید است که در اثر آن اغلب دندان‌ها از بین می‌روند یا باید کشیده شوند.

دلایل پوسیدگی دندان عبارت‌اند از:

  • خشکی دهان
  • افزایش مصرف نوشیدنی‌های حاوی شکر
  • دندان قروچه
  • عدم بهداشت دهان

بیماری پارکینسون

متامفتامین ممکن است اثرات عصبی داشته باشد که بعد از ترک شیشه برطرف نمی‌شوند.

محققان مصرف آمفتامین را با افزایش خطر بروزی بیماری پارکینسون ارتباط داده‌اند. پارکینسون بیماری‌ای است که حرکت اعصاب را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خطرات شیشه برای تولیدکنندگان

تولیدکنندگان غیرقانونی شیشه در خطر صدمات مرتبط با تولید متامفتامین هستند.

هر فردی – ازجمله کودکان – که در نزدیکی آزمایشگاه تولید متامفتامین قرار دارد نیز در خطر قرارگیری در معرض مواد شیمیایی است.

سایر خطرات

سایر خطرات شیشه برای سلامت عبارت‌اند از افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های منتقله از راه خون نظیر هپاتیت در کسانی که متامفتامین را تزریق می‌کنند.

ازآنجایی‌که این ماده به‌صورت غیرقانونی تولید و فروخته می‌شود، کنترلی بر روی محتوای آن وجود ندارد. به همین دلیل ممکن است مواد ناشناختۀ سمی در داخل چنین محصولاتی وجود داشته باشد.

در اثر رژیم غذایی نامناسب یا سوءتغذیه، سلامت کلی فرد مصرف‌کننده ممکن است با مشکل مواجه شود و امکان کاهش وزن شدید وجود دارد.

مصرف متامفتامین همچنین می‌تواند توانایی فرد برای فکر کردن، یادگیری، فهم و به یاد سپردن را تحت تأثیر قرار دهد. مصرف‌کنندگان شیشه ممکن است حس گیجی و اضطراب داشته باشند.

عواقب اجتماعی مصرف درازمدت متامفتامین عبارت‌اند از فشارهای مالی، مشکلات شغلی و چالش‌های مرتبط با روابط خانوادگی.

برخی از این تغییرات ممکن است دائمی باشند.

ترک شیشه

بعد از گذشت ۲۴ ساعت از مصرف آخرین دوز متامفتامین، امکان بروز سندرم ترک شیشه وجود دارد.

علائم ترک شیشه عبارت‌اند از:

  • افسردگی و اضطراب
  • هوس برای مصرف ماده
  • بی‌قراری
  • کاهش تمرکز
  • زودرنجی
  • روان‌پریشی
  • خواب‌های ناخوشایند
  • خستگی
  • مشکلات خواب و رؤیاهای واضح
  • افزایش اشتها
  • حرکات آهسته

شدت و مدت زمان علائم در هر فرد می‌تواند متفاوت باشد. این علائم معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز به طول می‌انجامند.

درمان اعتیاد به شیشه

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان اعتیاد به شیشه وجود ندارد.

راهبردهای ممکن برای درمان اعتیاد عبارت‌اند از رویکردهای رفتاری نظیر درمان رفتاری-شناختی (CBT)، آموزش خانوادگی، مشاورۀ فردی و راهبردهای انگیزشی مانند ارائۀ گواهی برای کسانی که مدتی شیشه مصرف نکرده‌اند.

شدت مصرف

بر اساس گزارشات موسسۀ ملی سوءمصرف مواد در آمریکا (NIDA) در سال ۲۰۱۶، حدود ۶٫۵ درصد از بزرگ‌سالان ۲۶ ساله یا مسن‌تر در مرحله‌ای از زندگی خود متامفتامین را مصرف کرده‌اند.

عمدۀ محموله‌های شیشه در آزمایشگاه‌های غیرقانونی در کالیفرنیا یا مکزیک ساخته می‌شوند، اما امکان تهیۀ مقادیر کم این ماده در آزمایشگاه‌های خانگی کوچک وجود دارد. این کار با استفاده از داروهای بدون نسخۀ نسبتاً ارزان مانند پسودوافدرین انجام می‌شود. پسودوافدرین معمولاً با سایر ماده‌ها نظیر کافئین، تالک و سایر مواد سمی ترکیب می‌شود.

متامفتامین به‌طور تجاری تحت نام برند Desoxyn به شکل قرص‌های ۵ میلی‌گرمی در دسترس مردم است. این قرص مصرف بسیار محدودی دارد و برای درمان چاقی مفرط و اختلال کم‌توجهی – بیش فعالی استفاده می‌شود. متامفتامین همچنین به‌طور غیررسمی برای درمان حملۀ خواب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

منبع medicalnewstoday.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.