فیتیک اسید چیست

0

فیتیک اسید یک مادۀ طبیعی است که در دانه‌های گیاهی یافت می‌شود. از آنجایی که این اسید بر جذب مواد معدنی در بدن اثر می‌گذارد، توجه بسیاری از متخصصین را به خود جلب کرده است. فیتیک اسید در جذب آهن، روی و کلسیم مشکل ایجاد کرده و ممکن است در بروز کمبود مواد معدنی نقش داشته باشد. به همین دلیل، به این اسید لقب «ضدمغذی» را داده‌اند. البته داستان به همین سادگی نیست، زیرا فیتیک اسید فوایدی نیز دارد.

فیتیک اسید چیست

فیتیک اسید یا فیتات در دانه‌های گیاهی وجود دارد. این اسید اصلی‌ترین منبع فسفر در دانه‌های گیاهی می‌باشد. وقتی دانه‌ها جوانه می‌زنند، فیتات تخریب شده و فسفر موجود در آن برای مصرفِ گیاهِ جوان آزاد می‌گردد. فیتیک اسید را همچنین با نام هگزوفسفات اینوزیتول یا IPG می‌شناسند. از آنجایی که این اسید خواص آنتی‌اکسیدانی دارد، معمولا به صورت تجاری و به‌عنوان یک مادۀ نگهدارنده استفاده می‌شود.

فیتیک اسید در مواد غذایی

فیـتیک اسید فقط در غذاهای گیاهی وجود دارد. تمام دانه‌های خوراکی، غلات، حبوبات و مغزهای خوراکی حاوی مقادیری متفاوت از فیتیک اسید هستند. مقادیر کمی از این ترکیب در ریشه‌ها و سبزی‌های ریشه‌ای نیز یافت می‌شود.

اثر فیتیک اسید بر جذب مواد معدنی

فیـتیک اسید جذب آهن، روی و کلسیم را تضعیف می‌کند. این تضعیف مختص یک وعدۀ غذایی است و نه جذب تمام مواد مغذی در طول روز. در واقع فیتیک اسید جذب مواد معدنی موجود در یک وعده غذایی را کاهش می‌دهد و بر روی سایر وعده‌های غذایی اثری نمی‌گذارد.

به طور مثال، خوردن مغزهای خوراکی بین وعده‌های غذایی می‌تواند مقادیر جذبِ آهن، روی و کلسیمی که از مغزهای خوراکی وارد بدن می‌شوند را کاهش دهد، اما این اثری بر روی وعده‌های غذایی‌ای که چند ساعت بعد میل می‌کنید نمی‌گذارد.

بیشتر بخوانید:

برای کسانی که رژیم‌های غذایی متعادل و سالمی را دنبال می‌کنند، این مشکل اصلا قابل‌توجه نیست، اما می‌تواند در کسانی که در دوره‌های سوءتغذیه قرار داشته و در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند – که منابع اصلی غذا غلات یا حبوبات هستند – مشکلساز شود.

فواید فیتیک اسید

اگر بخواهیم یک مادۀ مغذی را مثال بزنیم که هم خوب و هم بد است، فیتیـک اسید گزینه‌ای ایده‌آل می‌باشد. این ترکیب برای اغلب مردم یک عنصر گیاهی مفید است. فیتیک اسید نه تنها آنتی‌اکسیدان بوده، بلکه ممکن است به محافظت از بدن در برابر سنگ‌های کلیه و سرطان نیز کمک کند.

دانشمندان می‌گویند که فیتـیک اسید می‌تواند بخشی از این دلیل باشد که چرا مصرف غلات کامل با کاهش خطر سرطان روده ارتباط دارد.

خلاصۀ کلام

غذاهایی که سرشار از فیتات هستند، مانند غلات‌، مغزها و حبوبات، می‌توانند خطر بروز کمبود آهن و روی در بدن را افزایش دهند. برای جلوگیری از این مشکلات، می‌توانید از استراتژی‌هایی نظیر خیساندن، جوانه زدن و تخمیر مواد غذایی استفاده کنید.

کسانی که به طور منظم گوشت مصرف می‌کنند، نیازی ندارند که نگران کمبودهای ناشی از فیـتیک اسید باشند. مصرف غذاهای سرشار از فیتات برای کسانی که رژیمی متعادل دارند، می‌تواند با فواید فراوانی همراه باشد.

در اغلب موارد، وزنۀ فواید فیتیک اسید، سنگین‌تر از وزنۀ اثرات منفی آن است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.