عزت نفس یعنی چه

0

در روانشناسی، اصطلاح عزت نفس برای ارزیابی احساس فرد از ارزش‌ خویشتن است. به این معنا که چقدر خودتان را دوست داشته و برای خودتان ارزش قائل هستید. عزت نفس معمولا به‌عنوان یک ویژگی شخصیتی در نظر گرفته می‌شود، یعنی معمولا ثبات داشته و پایدار است. عـزت نفس می‌تواند شامل باورهای مختلفی دربارۀ خودتان باشد، نظیر ارزیابی ظاهر خود، عقاید، احساسات و رفتارها.

چرا عزت نفس مهم است؟

عزت نفس می‌تواند نقش بسیار مهمی را در انگیزه و موفقیت‌تان در طول زندگی ایفا کند. عزت نفس پایین ممکن است مانعی برای موفقیت در مدرسه یا محل کار باشد، زیرا باعث می‌شود تا به توانایی‌های خود برای موفق شدن اعتماد نداشته باشید. از طرف دیگر، عـزت نفس سالم می‌تواند به دستیابی به اهداف کمک کند، زیرا در این حالت شما با نگرشی مثبت زندگی خود را هدایت می‌کنید و باور دارید که می‌توانید به اهداف‌تان برسید.

نظریه‌های عزت نفس

نیاز به عـزت نفس نقش مهمی را در هرم سلسله‌مراتب نیازهای مزلو – نظریۀ آبراهام مزلو، یک روانشناس – ایفا می‌کند. این نظریه عـزت نفس را به‌عنوان یکی از انگیزه‌های اساسی انسان ترسیم می‌کند. مزلو می‌گوید که مردم هم به عـزت نفس (احترام) سایر مردم احتیاج دارند و هم به عزت نفس درونی. این دو نیاز باید برطرف شوند تا فرد بتواند به‌عنوان یک شخص رشد کرده و به واقعیت حقیقیِ خود دست یابد.

مهم است بدانید که عـزت نفس مفهومی متفاوت از خودکارآمدی است. خودکارآمدی یعنی اینکه چقدر باور دارید که می‌توانید کارها، عملکرد‌ها و توانایی‌های آینده را به خوبی مدیریت کنید.

عوامل اثرگذار بر عزت نفس

عوامل مختلفی وجود دارند که می‌توانند عـزت نفس را تحت تاثیر قرار دهند. عوامل ژنتیکی که به شکل گرفتن شخصیت کلی کمک می‌کنند، می‌توانند در عـزت نفس نیز نقش داشته باشند، اما معمولا این تجربیات ما هستند که اساس عزت نفس کلی را تشکیل می‌دهند. کسانی که همواره ارزیابی‌ها و نظرات منفی و منتقدانه از اطرافیان، دوستان و اعضای خانوادۀ خود دریافت می‌کنند، احتمالا با مشکلات عـزت نفس پایین مواجه خواهند شد.

بعلاوه، افکار درونی، سن، بیماری‌ها، ناتوانایی‌ها یا محدودیت‌های جسمانی و شغل‌تان می‌توانند عـزت نفس را تحت تاثیر قرار دهند.

علائم عزت نفس سالم

اگر نشانه‌های زیر را دارید، احتمالا به خوبی می‌دانید که چگونه فردی هستید و عـزت نفس سالمی دارید:

  • اعتماد به نفس
  • تواناییِ نه گفتن
  • نگرش مثبت
  • تواناییِ دیدن قدرت‌ها و ضعف‌های کلی و قبول کردن آنها
  • تجربیات منفی بر روی نگرش کلی‌تان اثری نمی‌گذارند
  • توانایی بیان کردن نیازها

علائم عزت نفس پایین

اگر با این علائم مواجه هستید، بهتر است بر روی عزت نفس‌تان بیشتر کار کنید:

  • نگرش منفی
  • عدم اعتماد به نفس
  • ناتوانی در بیان نیازها
  • تمرکز بر روی ضعف‌ها
  • احساس شرم، افسردگی یا اضطراب
  • باور داشتن به اینکه دیگران از شما بهترند
  • دشواری در پذیرش بازخورد مثبت
  • ترس از شکست و ناکامی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.